Afkickverschijnselen

Afkickverschijnselen worden ook wel ontwenningsverschijnselen, onthoudingsverschijnselen of onttrekkingsverschijnselen genoemd. De klachten ontstaan doordat je lichaam en hersenen gewend zijn geraakt aan een bepaalde stof of prikkel en zich opnieuw moeten aanpassen wanneer deze wegvalt.

Denk bijvoorbeeld aan trillen, zweten, hoofdpijn en misselijkheid, maar ook aan angst, somberheid, onrust en een sterke drang om weer te gebruiken. Juist deze klachten kunnen het moeilijk maken om te stoppen en de kans vergroten dat je opnieuw gaat gebruiken.

Welke afkickverschijnselen je ervaart, hangt sterk af van het middel of gedrag waarvan je afhankelijk bent en de mate van afhankelijkheid.

Bij regelmatig of langdurig gebruik kan je lichaam zich aanpassen aan de aanwezigheid van een verslavend middel. Ook je hersenen kunnen gewend raken aan de effecten of sterke prikkels die het gebruik of gedrag veroorzaakt.

Wanneer je stopt, valt die stof of prikkel weg. Je lichaam en hersenen moeten vervolgens opnieuw een evenwicht vinden. Tijdens deze aanpassing kunnen ontwenningsverschijnselen ontstaan.

Bij lichamelijke afhankelijkheid kunnen duidelijke lichamelijke klachten optreden. Maar ook bij verslavend gedrag zonder middelen kunnen psychische en lichamelijke onttrekkingsverschijnselen ontstaan, bijvoorbeeld onrust, slaapproblemen of maag- en darmklachten.

Afkickverschijnselen kunnen zowel lichamelijk als geestelijk zijn. Vaak komen beide soorten klachten tegelijkertijd voor. Je kunt dus ook lichamelijke afkickverschijnselen krijgen bij een geestelijke verslaving. Welke symptomen optreden en hoe ernstig ze zijn, verschilt sterk per verslaving en persoon.

Lichamelijke afkickverschijnselen

Mogelijke lichamelijke ontwenningsverschijnselen zijn:

• trillen of beven
• zweten
• misselijkheid of overgeven
• hoofdpijn
• buikklachten of buikkrampen
• spierpijn
• vermoeidheid
• slaapproblemen
• een verhoogde hartslag
• lichamelijke onrust

Bij sommige middelen kunnen ernstige lichamelijke afkickverschijnselen ontstaan. Welke risico's er zijn, verschilt sterk per middel.

Geestelijke afkickverschijnselen

Geestelijke of psychische afkickverschijnselen kunnen bijvoorbeeld bestaan uit:

• angst of paniek
• onrust en prikkelbaarheid
• somberheid
• slaapproblemen
• concentratieproblemen
• emotionele schommelingen
• sterke drang om weer te gebruiken (craving)

Geestelijke ontwenningsverschijnselen kunnen langer aanhouden dan de meeste acute lichamelijke klachten. Ook nadat iemand lichamelijk niet meer afhankelijk is, kunnen craving, onrust en triggers nog een rol spelen.

Indien je een of meerdere van deze verschijnselen herkent, neem dan gerust contact met ons op of bel naar 040-303 5023 voor hulp of meer informatie.

Wanneer afkickverschijnselen beginnen, verschilt per middel of verslaving. Bij sommige middelen kunnen de eerste ontwenningsverschijnselen al binnen enkele uren na het laatste gebruik ontstaan. Bij andere middelen duurt dit langer.

Hoe snel klachten optreden en hoe ernstig ze worden, hangt onder andere af van het gebruikte middel, hoe lang en hoeveel iemand heeft gebruikt, de mate van afhankelijkheid en de lichamelijke en psychische gezondheid.

Ook eerdere stoppogingen en het gebruik van meerdere middelen kunnen invloed hebben op hoe een afkickperiode verloopt.

Hoe lang afkickverschijnselen duren, is niet voor iedere verslaving hetzelfde. Sommige lichamelijke klachten nemen binnen enkele dagen af, terwijl andere ontwenningsverschijnselen weken kunnen aanhouden.

Geestelijke klachten kunnen langer merkbaar blijven. Denk aan slaapproblemen, somberheid, onrust of craving. Ook situaties die met het eerdere gebruik verbonden zijn, kunnen na langere tijd opnieuw de behoefte oproepen om te gebruiken.

Daarom is er geen algemene termijn voor hoe lang afkickverschijnselen duren. Het verloop hangt af van het middel, de duur en intensiteit van het gebruik en de persoonlijke situatie.

Afkickverschijnselen kunnen voorkomen bij verschillende middelen en vormen van verslaving. Het soort klachten en de risico's verschillen daarbij sterk.

Denk onder andere aan:

• alcohol
• drugs
• cannabis
• medicijnen
• gokken
• cocaïne
• gamen en andere gedragsverslavingen

Voor verschillende verslavingen hebben we daarom aparte pagina's waarop we dieper ingaan op de specifieke klachten en het verloop:

• afkickverschijnselen van alcohol
• afkickverschijnselen van wiet
• afkickverschijnselen bij gokken
• afkickverschijnselen van ketamine

Zo kun je per middel of verslaving lezen welke ontwenningsverschijnselen kunnen ontstaan en wat je kunt verwachten.

Niet alle afkickverschijnselen zijn gevaarlijk. Bij sommige middelen kan abrupt stoppen echter ernstige risico's met zich meebrengen. Dat geldt met name wanneer sprake is van sterke lichamelijke afhankelijkheid.

Bij bepaalde middelen kunnen ernstige klachten ontstaan, zoals hevige verwardheid of epileptische aanvallen. Daarom is het belangrijk om bij langdurig of zwaar gebruik niet zonder advies te stoppen wanneer je niet weet welke risico's daaraan verbonden zijn.

De risico's verschillen per middel. Zo heeft alcoholontwenning een ander verloop dan de ontwenning van bijvoorbeeld opioïden of benzodiazepinen.

Twijfel je of je veilig zelfstandig kunt stoppen? Neem dan vooral contact op met ons gespecialiseerde team. Ze helpen je graag verder met concreet advies en hulp op maat.

In één keer volledig stoppen met een middel wordt ook wel cold turkey stoppen genoemd. Of dit verantwoord is, hangt sterk af van het middel, de hoeveelheid en duur van het gebruik en de mate van lichamelijke afhankelijkheid.

Bij sommige verslavingen kan abrupt stoppen ernstige ontwenningsverschijnselen veroorzaken. Zelf bepalen dat cold turkey stoppen veilig is, kan daarom risicovol zijn wanneer sprake is van langdurig of zwaar middelengebruik.

Wil je stoppen en weet je niet zeker of je dit veilig zelfstandig kunt doen? Bespreek dan eerst je situatie met ons en bel ons op 040-303 5023.

Afkickverschijnselen kunnen het moeilijk maken om te stoppen. Wanneer je lichaam of geest sterk reageert op het ontbreken van een middel of gedrag, kan opnieuw gebruiken tijdelijk verlichting geven.

Daardoor kan een patroon ontstaan: je stopt, krijgt klachten en gaat opnieuw gebruiken om deze klachten te verminderen. Het middel of gedrag krijgt hierdoor steeds meer invloed op je dagelijks functioneren.

Juist daarom kan het belangrijk zijn om niet alleen naar het stoppen zelf te kijken, maar ook naar de afhankelijkheid en factoren die het gebruik of gedrag in stand houden.

De acute ontwenningsperiode is maar één onderdeel van het herstel van een verslaving. Nadat de eerste lichamelijke afkickverschijnselen zijn afgenomen, kunnen psychische klachten, craving en triggers nog een rol spelen.

Daarom richt behandeling zich niet alleen op het veilig doorlopen van de ontwenning. We kijken ook naar gedrag, gewoontes en mogelijke onderliggende factoren die bijdragen aan je verslaving.

Dat kunnen bijvoorbeeld psychische klachten, ADHD of trauma zijn. Welke factoren een rol spelen en welke behandeling passend is, verschilt per persoon.

Wil je meer weten over het volledige proces van stoppen, ontwennen en herstellen? Lees dan verder over afkicken.

Welke behandeling nodig is bij afkickverschijnselen hangt af van de verslaving, de ernst van de afhankelijkheid en de mogelijke risico's van stoppen.

Tijdens een intake kan worden gekeken naar je gebruik, de verwachte ontwenningsverschijnselen en welke vorm van verslavingszorg passend is. Wanneer medische hulp bij de ontwenning nodig is, kan een detox onderdeel zijn van je behandeling.

Na de acute ontwenning kan verdere behandeling helpen om onderliggende patronen aan te pakken en terugval te voorkomen. Ook nazorg kan onderdeel zijn van het behandeltraject.

Wanneer professionele hulp nodig is, kan behandeling plaatsvinden in een omgeving waar aandacht is voor zowel de lichamelijke als geestelijke gevolgen van het stoppen.

Connection SGGZ biedt behandelingen aan in Meerlo, Eindhoven en Kaapstad in Zuid-Afrika. Welke locatie en vorm van hulp passend zijn, hangt af van je situatie en hulpvraag.

Je wordt geholpen door ons multidisciplinaire team. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de ontwenningsverschijnselen, maar ook naar wat nodig is voor herstel op langere termijn.

Heb je last van afkickverschijnselen, wil je stoppen met een middel of gedrag of weet je niet zeker of je dit veilig zelfstandig kunt doen? Dan kun je jouw situatie vrijblijvend met ons bespreken.

Samen kijken we welke risico's er zijn en welke ondersteuning bij jouw situatie past. Neem contact met ons op of bel 040-303 5023 voor meer informatie over afkickverschijnselen en ontwenningsverschijnselen.