Dubbele diagnose | erkennen en behandelen

Bij een dubbele diagnose lopen verslaving en een psychische aandoening door elkaar heen. De klachten van die aandoening lijken minder te worden als je gebruikt. Je drinkt, gebruikt drugs of gokt om een innerlijke pijn, onrust of leegte te dempen. Tegelijk kan het middel die klachten juist ook versterken. Zo kan er ongemerkt een patroon van zelfmedicatie ontstaan dat uiteindelijk leidt tot verslaving. 

Volgens het Trimbos instituut heeft 20 tot 80% van alle mensen met een psychische aandoening ook een verslaving. Die brede range zegt iets belangrijks: dubbele diagnoses komen veel voor, maar worden lang niet altijd herkend. Daarom hechten we bij Connection SGGZ veel waarde aan een geïntegreerde behandeling om het patroon duurzaam te doorbreken.

Je psychische klachten en het gebruik of gedrag zijn namelijk met elkaar verweven. Ze houden elkaar in stand en kunnen elkaar zelfs verergeren. Zou je alleen de verslaving of de mentale belasting aanpakken, dan is de kans groter dat je na verloop van tijd terugvalt. 

• persoonlijkheidsstoornissen, zoals borderline en narcisme
• autisme
• ADHD
• stemmingsstoornissen zoals depressiviteit en angststoornissen
• trauma en posttraumatische stressstoornis (PTSS)

De klachten die deze onderliggende problemen veroorzaken, kunnen nauw samenhangen met je middelengebruik. Je gebruikt omdat je hoofd altijd aanstaat en je nooit echt kan ontspannen of op één ding tegelijk focussen. Of je raakt volledig overprikkeld in sociale situaties. Je kunt ook last hebben van irreële angsten die net wat meer handelbaar lijken als je drugs op hebt. En zo zijn er nog vele andere voorbeelden die de oorzaak kunnen zijn van deze onbedoelde vorm van zelfmedicatie.

Op korte termijn lijkt het te werken. Op de lange termijn maken de middelen je angstiger, somberder of impulsiever – en dat voedt opnieuw de behoefte om te gebruiken.

Vaak zien we dat een verslaving hand in hand gaat met onderliggende problematiek. De psychische klachten maken de verleiding groter om te gebruiken, waardoor stoppen moeilijker wordt. Andersom kan het gebruik je psychische klachten juist verergeren.

Het kan lastig zijn deze cirkel in je eentje te doorbreken. Zeker als je eerder een behandeling hebt gehad waarin één kant van het verhaal onderbelicht bleef. Gelukkig sta je er niet alleen voor. Ons multidisciplinaire team staat klaar om je te ondersteunen en op weg te helpen naar een leven zonder verslaving.

Sommige patronen kunnen opvallen: 

• je hebt eerder een verslavingsbehandeling gedaan, maar de psychische klachten bleven;
• je bent in de reguliere GGZ behandeld, maar je gebruik kwam telkens terug;
• je merkt dat je middelen nodig hebt om rust in je hoofd te krijgen of je normaal te voelen;
• je naasten maken zich zorgen, maar je weet zelf ook niet meer goed waar te beginnen.

Herken je je hierin, dan kan een behandeling voor dubbele diagnose wellicht beter passen bij wat je nodig hebt. Bij een losse aanpak van alleen de verslaving of alleen de psychische klachten is de kans op terugval groter.

Bij Connection SGGZ zijn we gespecialiseerd in het behandelen van verslaving in combinatie met onderliggende problematiek – samen de dubbele diagnose. Ons intakegesprek is zo ingericht dat we elkaar leren kennen en je vrijuit kunt praten over je verslaving en eventuele psychische klachten.

Vanuit dat gesprek beoordelen we welke kliniek en welke behandelvorm het beste bij jouw situatie passen, en stemmen we het behandelplan daarop af. Zo ben je verzekerd van verslavingszorg die past bij jou als persoon, je situatie en je herstel.

Dubbele diagnose – kliniek buitenland en in Nederland

Soms helpt het om je behandeling dicht bij huis te volgen, met je vertrouwde omgeving en naasten op loopafstand. Soms helpt juist afstand: weg uit de dagelijkse triggers, in een andere omgeving, met rust en focus. We hebben afkickklinieken in Nederland (Eindhoven, Meerlo en Utrecht) en een afkickkliniek in Zuid-Afrika. Welke vorm ook past – ambulant, poliklinisch of klinisch – het principe blijft hetzelfde: verslaving en psychische problematiek pakken we in samenhang aan.

Bij een dubbele diagnose krijg je een geïntegreerde behandeling. Dat betekent dat we niet alleen kijken naar het verslavende gedrag of gebruik en hoe je hiermee kunt stoppen; we hebben ook aandacht voor de dieperliggende oorzaak dat je gebruik of gedrag telkens weer triggert.

Door te kijken of er bij jou meer aan de hand is en wat voor psychische aandoening er mogelijk bij jou speelt, kunnen we ook samen op zoek naar een oplossing. We kunnen je dan andere, gezonde manieren aanleren om met deze symptomen om te gaan.

Wat je kunt verwachten tijdens de behandeling

We zetten een uitgebreid en persoonlijk programma in met zowel groeps- als individuele therapie. Afhankelijk van wat je nodig hebt, maken onderdelen als EMDR, cognitieve gedragstherapie en terugvalpreventie deel uit van je traject. Ons team staat van het eerste contact tot aan de nazorg aan je zijde om je kans van slagen te vergroten.

Bij de behandeling van psychische problematiek binnen een dubbele diagnose kijken we niet alleen naar symptomen, maar naar de onderliggende laag. Waar komt de onrust vandaan? Welke ervaringen of patronen houden het gebruik in stand? Door daar ruimte aan te geven, werk je niet alleen aan abstinentie, maar ook aan duurzaam herstel. Familie en naasten betrekken we waar dat wenselijk en passend is, onder meer via een familiebijeenkomst.

Connection SGGZ is aangesloten bij het LEDD, oftewel het Landelijk Expertise- en implementatiecentrum Dubbele Diagnose. Dit platform maakt een soepele samenwerking rondom dubbeldiagnostiek mogelijk tussen professionals uit verschillende vakgebieden. 

We zijn er trots op dat we hierbij aangesloten zijn. Samen met andere organisaties delen we onze expertise in de vorm van trainingen, opleidingen, coaching en advies. Zo dragen we bij aan de kwaliteit van geïntegreerde behandelingen.

Een dubbele diagnose en comorbiditeit worden in de praktijk nog weleens door elkaar gebruikt. Comorbiditeit is een brede term die kan verwijzen naar elke combinatie van ziekte en aandoeningen. Het kan bijvoorbeeld om diabetes en verslaving gaan, maar ook om twee willekeurige aandoeningen, zowel mentaal als lichamelijk, die niets met verslaving te maken hebben. 

Een dubbele diagnose is specifieker: het gaat om de combinatie van verslaving met een psychische stoornis. Beide zijn complex en vragen om intensieve, passende behandeling.

Een behandeling voor dubbele diagnose bij Connection SGGZ wordt in de meeste gevallen vergoed door je zorgverzekeraar, vanuit de basiszorg. Wil je dat alles buiten je zorgverzekering om gaat, dan is dat ook mogelijk. We bieden ook de optie voor particuliere verslavingszorg vanuit onze afkickkliniek in Zuid-Afrika. 

Meer weten? Kijk bij kosten en vergoedingen of neem vrijblijvend contact met ons op.

Elke situatie is uniek. Daarom zetten we zowel klinische opnames als dagbehandelingen in wanneer er sprake is van verslaving in combinatie met onderliggende problematiek. Wat het beste bij jou past, bepalen we samen. Zo is de kans op duurzaam herstel bij een dubbele diagnose het grootst.

Ben je klaar om de eerste stap te zetten? Neem contact op via het contactformulier of bel ons op 040-303 5023. Ook als je niet zeker weet of het om een dubbele diagnose gaat, denken we graag met je mee.