Autisme

Autisme beïnvloedt de manier waarop je informatie verwerkt, prikkels ervaart en contact maakt met de wereld om je heen. Dat hoeft niet altijd direct op te vallen, maar kan in het dagelijks leven wel veel impact hebben. Als er naast autisme ook sprake is van middelengebruik of verslavend gedrag, kan dit extra uitdagingen geven. Wij zijn gespecialiseerd in de behandeling van dubbele diagnose – verslaving in combinatie met een psychische kwetsbaarheid of neurodiversiteit zoals autisme. Daardoor kunnen we jou de hulp bieden die aansluit bij jouw situatie.

Jouw herstel staat bij ons centraal

Soms ontstaat er naast autisme ook problematisch middelengebruik of een verslaving. Bijvoorbeeld doordat je probeert om overprikkeling, spanning, somberheid of vastlopen te dempen. De combinatie van verslaving met autisme – ook wel dubbele diagnose – vraagt om een behandeling die verder kijkt dan alleen je gebruik. Bij Connection SGGZ besteden we altijd aandacht aan beide, om tot een volledig en duurzaam herstel te komen. Bel ons gerust op 040-303 5023 als je hierover meer wilt weten.

Wat is autisme?

Autisme is een neurodivergente ontwikkelingsconditie. Dat betekent dat je de wereld op een andere manier ervaart en prikkels op een andere manier verwerkt dan iemand zonder autisme. Dit heeft invloed op hoe iemand denkt, voelt, communiceert en prikkels verwerkt. 

Verschillende manieren waarop autisme zich uit

Autisme kan zich op veel verschillende manieren uiten. De ene persoon loopt vooral vast op sociale situaties, communicatie of veranderingen, terwijl de ander vooral merkt dat overprikkeling, vermoeidheid of moeite met emotieregulatie op de voorgrond staan. Daarom ziet autisme er niet bij iedereen hetzelfde uit.

Soms is autisme lastig te herkennen

Vaak is autisme al langer aanwezig, ook als het pas later wordt herkend. Je kunt al jaren het gevoel hebben dat je anders reageert dan anderen, sneller overbelast raken of moeite hebben om jezelf staande te houden in werk, relaties of sociale situaties, zonder precies te weten waar dat door komt.

Is autisme een ziekte?

Autisme is geen ziekte. Het is ook niet iets wat je even kunt genezen of wegnemen. Autisme hoort bij hoe jouw brein informatie verwerkt en hoe je de wereld ervaart.

Vastlopen in je dagelijkse leven

Dat betekent niet dat je geen klachten kunt hebben. Je kunt in het dagelijks leven wel degelijk vastlopen. Bijvoorbeeld door overprikkeling, sociale uitputting, stress, somberheid, angst of moeite met veranderingen. Die klachten kunnen veel invloed hebben op je functioneren en op je mentale gezondheid.

Klachten erkennen opent de weg naar een oplossing

Juist daarom is het belangrijk om autisme serieus te nemen. Niet omdat het een ziekte is, maar omdat het kan helpen om beter te begrijpen waar bepaalde patronen, spanningen of problemen vandaan komen. Dan kun je tenslotte ook op zoek naar oplossingen.

Autisme – de symptomen

De symptomen van autisme kunnen per persoon verschillen. Niet iedereen herkent zichzelf in dezelfde kenmerken. Toch zijn er klachten en signalen die vaker voorkomen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• vastlopen in communicatie of relaties
• het gevoel anders te zijn dan anderen
• sneller vermoeid raken door dagelijkse prikkels
• moeite met veranderingen of onverwachte situaties
• intens bezig zijn met bepaalde interesses of routines
• behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en structuur
• moeite met het begrijpen of aanvoelen van sociale signalen
• sneller overprikkeld raken door geluid, drukte of sociale interactie

Waarom kenmerken autisme soms lastig herkenbaar zijn

Je kunt vooral last hebben van onrust of spanning. Maar je kunt ook juist jezelf terugtrekken, afsluiten of moeite hebben met jezelf aanpassen aan wat de omgeving van je vraagt. Ook kunnen klachten lang onopgemerkt blijven, zeker als je hebt geleerd om jezelf aan te passen of om zoveel mogelijk te maskeren.

Middelengebruik en autisme

Soms lijkt het gebruik van drugs of alcohol of gokken en gamen je klachten te dempen. Maar een hogere gevoeligheid voor verslavende middelen of gedrag is ook een van de kenmerken van autisme. Dit geldt niet voor iedereen, maar kan een aandachtspunt zijn. We zien in de praktijk nog wel eens dat iemands gebruik verklaard kan worden door een onderliggend probleem als autisme. Tegelijkertijd kunnen je klachten op termijn juist verergerd worden door gebruik van middelen of door verslavend gedrag. 

We kijken naar dieperliggende oorzaken 

Doordat we gespecialiseerd zijn in dubbele diagnoses, kunnen we al tijdens het intakegesprek kijken of hier bij jou sprake van is. Vervolgens bekijken we hoe we jouw behandeling hierop kunnen aansluiten. Bel ons gerust op 040-303 5023 om een kennismaking te plannen of stel vrijblijvend je vragen.

Kenmerken autisme

Een belangrijk kenmerk van autisme is dat prikkels, sociale situaties en veranderingen vaak anders binnenkomen en meer energie kunnen kosten. Daardoor kun je sneller overbelast raken, zonder dat de omgeving direct ziet hoeveel inspanning iets vraagt.

Andere kenmerken van autisme kunnen zijn:

• behoefte aan rust, duidelijkheid en voorspelbaarheid
• moeite met schakelen of omgaan met onverwachte veranderingen
• spanning in sociale situaties
• sneller overprikkeld of juist afgesloten raken
• dingen heel intens beleven of verwerken
• moeite met het herkennen, uiten of reguleren van emoties
• het gevoel vast te lopen in het dagelijks leven

Ook andere psychische problematiek of ontwikkelingsproblematiek kan meespelen. Daarom kijken we breder dan alleen autisme.

ADHD en autisme

ADHD en autisme komen regelmatig naast elkaar voor. Dat kan verwarrend zijn, omdat bepaalde kenmerken op elkaar lijken, terwijl andere juist verschillen. Je kunt bijvoorbeeld zowel moeite hebben met prikkelverwerking en structuur als met impulsiviteit, concentratie of innerlijke onrust.

De combinatie van ADHD en autisme kan ervoor zorgen dat je sneller vastloopt. De behoefte aan duidelijkheid en rust kan botsen met chaos in je hoofd, afleiding of moeite met plannen. Dat kan veel spanning geven in je werk, relaties en je dagelijks functioneren.

Autisme en depressie

Als je autisme hebt, heb je een grotere kans om ook depressieve klachten te ontwikkelen. Bijvoorbeeld doordat je je langdurig overbelast voelt, het gevoel heb anders te zijn dan anderen of vastloopt in sociale situaties, werk of relaties.

Soms ontstaat een depressie geleidelijk. Je raakt uitgeput, trekt je steeds meer terug en verliest interesse in dingen die je eerder wel energie gaven. Daarom kijken we niet alleen naar depressieve klachten, maar ook naar wat daaronder meespeelt.

Autisme en burnout

Bij autisme kan langdurige overbelasting leiden tot een autistische burn-out. Dat is een toestand van extreme uitputting, waarin je steeds minder prikkels aankunt en het dagelijks functioneren moeilijker wordt.

Vaak gaat hier een langere periode aan vooraf waarin je jezelf hebt aangepast, overvraagd bent of structureel over je grenzen gaat. Klachten kunnen dan toenemen, zoals vermoeidheid, overprikkeling, emotionele ontregeling, concentratieproblemen en het gevoel helemaal vast te lopen.

ADD en autisme

ADD en autisme kunnen ook samen voorkomen. Bij ADD staat het snel afgeleid zijn of dromerigheid vaak meer op de voorgrond dan de uiterlijke drukte die mensen soms met ADHD associëren.

In combinatie met autisme kan dit zorgen voor problemen met overzicht, planning, prikkelverwerking en energieverdeling. Je kunt veel moeite hebben om mee te komen, terwijl dat aan de buitenkant niet altijd zichtbaar is.

Borderline en autisme

Autisme en borderline kunnen soms op elkaar lijken, maar zijn niet hetzelfde. Tegelijkertijd kunnen ze ook naast elkaar voorkomen. In beide gevallen kunnen je problemen krijgen met emotieregulatie, je relaties en overbelasting.

Toch is de onderliggende oorzaak vaak anders. Daarom kijken we altijd zorgvuldig naar wat er precies speelt. Alleen dan kunnen we een behandeling goed aansluiten op jouw specifieke klachten, behoeften en voorgeschiedenis.

Autisme en verslaving

Bij autisme en verslaving is het belangrijk om verder te kijken dan alleen je middelengebruik. Soms lijkt het gebruik het grootste probleem, terwijl het eigenlijk vooral een manier is geworden om met overprikkeling, spanning, sociale uitputting, somberheid of vastlopen om te gaan.

Risico van zelfmedicatie

Middelen kunnen je dan tijdelijk rust geven, sociale situaties makkelijker maken of helpen om gevoelens te dempen. Tegelijkertijd vergroot dat juist het risico dat gebruik een patroon wordt waar je steeds afhankelijker raakt. Zo kunnen autisme en verslaving elkaar in stand houden en versterken.

Vicieuze cirkel van verslaving en autisme

Ook andersom kan problematisch middelengebruik je klachten verergeren. Denk aan meer overprikkeling, slechter slapen, minder grip op emoties, sociaal terugtrekken of sneller overbelast raken. Daardoor wordt het vaak moeilijker om nog goed te zien wat bij je autisme hoort en wat door het gebruik wordt versterkt.

Juist daarom vraagt deze combinatie om een passende aanpak, met aandacht voor het geheel. Wil je weten ons team te werk gaat? Bel ons vrijblijvend op 040-303 5023. 

Autisme en alcohol

Alcohol wordt soms gebruikt om spanning te verminderen of om sociale situaties beter aan te kunnen. Heb je autisme, dan kan alcohol voelen als een snelle manier om minder prikkels te ervaren, minder te piekeren of zich minder ongemakkelijk te voelen.

Verergering van je klachten

Op de langere termijn werkt alcohol meestal juist ontregelend. Het kan zorgen voor slechter slapen, meer somberheid, meer spanning in je lichaam en minder grip op emoties of gedrag. Daardoor kunnen je klachten verergeren en kan het lastiger worden om met dagelijkse situaties om te gaan.

Als alcohol een manier is geworden om met autisme gerelateerde klachten om te gaan, is het belangrijk dat we niet alleen naar het drinken kijken, maar ook naar de functie die alcohol in jouw leven heeft gekregen.

Onze hulp bij autisme en verslaving

Bij autisme en verslaving is het belangrijk dat een behandeling aansluit op hoe je prikkels verwerkt, stress ervaart en vastloopt in het dagelijks leven. Middelengebruik staat vaak niet los van die klachten, maar is er soms mee verweven geraakt. 

We kijken naar jouw volledige zorgbehoefte

Daarom kijken we samen niet alleen naar het stoppen met middelen, maar ook naar wat jij nodig hebt om meer rust, overzicht en grip te krijgen. Denk aan hulp bij overprikkeling, emotieregulatie, terugvalpreventie en onderliggende psychische klachten. Juist die combinatie vraagt om maatwerk en specialisme in dubbele diagnoses, iets waar we als organisatie en als team in gespecialiseerd en gecertificeerd zijn.

Merk je dat jij of een van je naasten te maken heeft met deze combinatie? Neem dan direct contact met ons op voor hulp of informatie bij autisme en verslaving.