Wat is craving? | herkennen en ermee omgaan

Craving is een sterke, vaak plotselinge drang om alcohol, drugs of medicijnen te gebruiken of om verslavend gedrag zoals gokken uit te voeren. Je voelt zo'n drang meestal niet aankomen. Eén beeld, geur, plek of gedachte kan genoeg zijn. Op dat moment lijkt het middel het enige wat telt. Je merkt dat in je gedachten, in je gedrag en vaak ook in je lichaam.

Gedrags- alcohol- of drugs-craving neemt je over

Een craving is iets anders dan gewone trek. Een craving neemt je volledige aandacht over: het is ontzettend dwingend, alsof er op dat moment niets anders meer belangrijk is.

Signalen van een craving

Veelgenoemde signalen zijn:

• onrust of spanning in je lichaam
• een snellere hartslag
• zweten of een droge mond
• prikkelbaarheid en moeite met concentreren
• gedachten die steeds obsessief terugkeren naar gebruik
• gedachten die het gebruik goedpraten, zoals ‘eentje kan geen kwaad’
• vals positieve gedachten als ‘ik ben er al zo lang vanaf, ik kan er nu mee omgaan’

Craving is Engels en betekent een sterk verlangen. Binnen de verslavingszorg wordt dat verlangen ook trek, zucht, hunkering of drang genoemd. Al deze termen staan voor een sterk en bijna alles overheersend verlangen naar een middel of naar verslavend gedrag zoals gokken of gamen.

Een craving ontstaat doordat je hersenen gebruik hebben gekoppeld aan beloning. Alcohol, drugs en bijvoorbeeld ook gokken of gamen zorgen voor een snelle afgifte van dopamine, een stof die betrokken is bij beloning en motivatie. Als er veel dopamine tegelijk vrijkomt, voel je je heel erg gelukkig en fijn. Je hersenen onthouden dan welke situaties aan zo'n sterke beloning voorafgingen.

Alsof je lijf het middel al binnenkrijgt

Door deze werking raken plekken, mensen, geuren, tijdstippen en gevoelens verbonden met gebruik. Kom je zo'n prikkel later opnieuw tegen, dan reageert je brein alsnog met een verwachting van beloning. Dat gebeurt ook wanneer je al maanden niet gebruikt. Je kunt dat gelukzalige gevoel dan al ervaren terwijl je gewoon nuchter bent. Je lichaam bereidt zich erop voor dat het middel binnenkomt. Die verwachting voel je als drang: een craving naar drugs.

Hoe craving zo hardnekkig wordt

Dat verklaart waarom craving zo plotseling kan opkomen. Je reageert op een aangeleerde koppeling. Inzicht in jouw persoonlijke triggers helpt je om een craving te laten passeren.

Een craving wordt bijna altijd uitgelokt door een trigger: een prikkel die je aan gebruik of verslavend gedrag herinnert. Die prikkel kan van buiten komen of vanuit jezelf.

Triggers van buitenaf:

• een plek waar je vaak gebruikte
• mensen met wie je gebruikte
• een geur, een geluid of een bepaald muzieknummer
• beelden op tv, in een film of op social media
• gebruiksattributen, geld of een pinautomaat
• weekenden, feestdagen of vaste tijdstippen

Triggers vanuit jezelf:

• stress, spanning of tijdsdruk
• somberheid, angst of boosheid
• verveling en weinig structuur in je dag
• vermoeidheid of slecht slapen
• ruzie en conflicten 
• positieve momenten, zoals iets vieren of je juist goed voelen

Leren omgaan met triggers

Triggers zijn persoonlijk. Twee mensen met dezelfde verslaving kunnen op heel andere prikkels reageren. Tijdens een behandeling in onze afkickkliniek brengen we daarom in kaart welke situaties bij jou die zucht naar drugs en andere middelen of gedrag oproepen en waar die situaties vandaan komen.

Wil je hier meer over weten of wil je advies dat bij jouw persoonlijke situatie past? Bel ons dan op 040-303 5023 of vul je gegevens op het contactformulier in. 

Een craving duurt meestal kort. De drang komt snel en plotseling op, bereikt een piek en zakt daarna weer weg. Vaak gebeurt dat binnen ongeveer een half uur, ook wanneer je niet gebruikt. Hoe lang het precies duurt verschilt per persoon, middel en situatie.

Een hunkering of zucht neemt altijd weer af

Als je weet dat het om een golfbeweging gaat die vanzelf wegtrekt, kan dat voorkomen dat je eraan toegeeft. Tijdens een craving voelt het alsof de drang alleen maar blijft toenemen, terwijl een craving in werkelijkheid binnen 30 minuten vanzelf afvlakt. Kom je de piek door, dan wordt het rustiger.

Hevigheid en frequentie van craving nemen af

Op langere termijn verandert het patroon ook. In de eerste weken en maanden na stoppen komt craving meestal het vaakst en het heftigst voor. Daarna wordt de drang geleidelijk minder intens en minder frequent. Ook na langere tijd kan een craving nog opkomen wanneer je een sterke trigger tegenkomt.

Bij een craving helpt het om tijd te winnen. Je hoeft de drang niet weg te denken. De uitdaging zit in afwachten tot hij wegebt.

Wat daarbij vaak werkt:

• verlaat de situatie die je aan je gebruik herinnert
• zoek afleiding die je aandacht vraagt, zoals bewegen, een klus of spel
• bel of app iemand die weet wat er speelt
• stel gebruik bewust vijftien minuten uit en kijk daarna opnieuw
• benoem wat er gebeurt: dit is een craving en die gaat voorbij

Binnen onze behandeling leer je niet alleen wat je op het moment zelf kunt doen; je leert ook hoe je je eigen triggers herkent en hoe je je dag zo indeelt dat drang minder vaak opkomt. Ons uitgangspunt is altijd wat jij persoonlijk nodig hebt om je herstel duurzaam te laten zijn. Ook op momenten dat het moeilijk wordt. 

Heb je hierover vragen, wil je persoonlijk advies of wil je met iemand praten over je gebruik en uitdagingen? Bel ons dan op 040-303 5023.

Een craving betekent niet automatisch dat je een terugval hebt. Drang voelen betekent dat je hersenen reageren op een trigger. Terugval betekent dat je eraan toegeeft. Tussen die twee momenten zit ruimte om een andere keuze te maken.

Craving hoort bij herstel en zegt niets over je motivatie. Juist door die drang te herkennen en te bespreken wordt terugvalpreventie concreet: je weet welke situaties risicovol zijn en welke aanpak bij jou werkt. Terugvalpreventie is daarom een vast onderdeel van onze behandeling.

Ben je nu bang om terug te vallen? Bel ons dan gerust op 040-303 5023.

Craving kan samenhangen met een dieperliggende oorzaak. Ben je alcohol, drugs of medicijnen gaan gebruiken om spanning, angst of sombere gevoelens te dempen? Dan kan de drang terugkomen op momenten waarop die klachten opspelen.

Dubbeldiagnose en hoe we je kunnen helpen

Wanneer er naast de verslaving ook psychische problematiek speelt, heet dat een dubbeldiagnose. Dat kan gaan om ADHD, trauma, angstklachten of depressiviteit. Wanneer die problematiek onbehandeld blijven, kunnen de situaties die drang oproepen aanwezig blijven.

Wij behandelen verslaving en psychische problematiek daarom in samenhang. Tijdens de intake kijken daarom wat jouw gebruik of gedrag in stand houdt. We besteden aandacht aan je mentale gezondheid als onderdeel van duurzaam herstel.

Drang die je dagelijks leven bepaalt, is een goede reden om je situatie te bespreken. Bijvoorbeeld wanneer je veel bezig bent met gebruik of wanneer eerdere pogingen om te stoppen strandden op craving. Dat geldt ook wanneer je merkt dat je gebruikt om klachten te dempen.

Een behandeling op maat

Tijdens het intakegesprek kijken we naar je gebruik, situatie, triggers en eventuele psychische klachten. Daarna bekijken we welke behandelvorm aansluit, zodat we je kunnen helpen op een manier die goed bij jou past. Ook als naaste kun je contact met ons opnemen wanneer je je zorgen maakt over het gebruik van iemand die dichtbij je staat. Wil je meer weten over wat craving is en hoe je ermee om kunt gaan, dan ben je welkom om hierover met ons te praten.