Mentale gezondheid

Je mentale gezondheid heeft invloed op hoe je je voelt, hoe je denkt en hoe je functioneert in het dagelijks leven. Als die in balans is, biedt dat de veerkracht en draagkracht om in verbinding te komen en te blijven met je omgeving en jezelf. Ook als je te maken krijgt met lastige gebeurtenissen.

Jij staat centraal

Verslaving heeft een grote invloed op je mentale gezondheid; andersom kunnen psychische klachten je ook vatbaarder maken voor verslaving. Doordat we gespecialiseerd zijn in verslaving in combinatie met mentale klachten, kunnen we jouw volledige situatie en zorgbehoeften goed in kaart brengen. Zo krijg je een behandeling die aansluit op wat jij nodig hebt. We besteden niet alleen aandacht aan het probleemgebruik of -gedrag, maar ook aan de mentale uitdagingen die een verslaving in stand kunnen houden.

Neem psychische klachten serieus

Soms is die balans tijdelijk verstoord. Bijvoorbeeld door stress, angst, somberheid, trauma, onrust of overbelasting. Zulke psychische klachten kunnen voorbijgaan, maar ook langer aanhouden en steeds meer invloed krijgen op je dagelijks leven. Mentale gezondheid en psychische klachten liggen dus in elkaars verlengde: klachten kunnen een signaal zijn dat het mentaal niet goed gaat of dat je langere tijd te veel hebt moeten dragen.

Hoe je mentale gezondheid en gebruik samenhangen

Het komt regelmatig voor dat psychische klachten samengaan met alcohol-, drugs- of medicijngebruik. Ook gedrag, zoals gokken of gamen, kan invloed uitoefenen op hoe jij je voelt. Je kunt middelen of gedrag gebruiken om spanning, onrust of emoties tijdelijk te dempen. Andersom kan middelengebruik je mentale gezondheid juist verder onder druk zetten en psychische klachten verergeren of uitlokken. Wij vertellen je hieronder meer over de samenhang tussen mentale gezondheid en psychische problemen. 

Wil je meer weten over deze combinatie? Bel ons gerust op 040-303 5023. Wij kunnen je persoonlijk advies geven over hoe je kunt omgaan met de extra uitdagingen die dubbele diagnoses soms creëren.

Wat is mentale gezondheid?

Mentale gezondheid gaat over je psychisch welzijn: hoe jij je voelt, hoe je denkt, keuzes maakt, omgaat met emoties en in het dagelijks leven functioneert. Een goede mentale gezondheid betekent niet dat je je altijd goed voelt of nooit last hebt van stress of onzekerheid. Het betekent eerder dat er genoeg balans, veerkracht en herstelvermogen is om met gewone uitdagingen en spanningen om te gaan.

Klachten door disbalans in je mentale gezondheid 

Wanneer die balans onder druk komt te staan, kun je last krijgen van psychische klachten. Denk aan onrust, somberheid, angst, prikkelbaarheid, slaapproblemen, paniek, concentratieverlies of emotionele uitputting. Je kunt geleidelijk last krijgen van zulke klachten, maar ze kunnen ook ineens op de voorgrond komen te staan.

Lichamelijke klachten

Je mentale gezondheid heeft bovendien niet alleen invloed op je hoofd, maar ook op je lichaam en je dagelijks leven. Denk aan vermoeidheid, lichamelijke spanning, sneller overprikkeld zijn, moeite met sociale situaties, problemen op werk of school en minder grip op vaste routines. Daardoor kunnen psychische klachten steeds meer verschillende onderdelen van je leven raken.

Neem de signalen serieus

Niet iedere psychische klacht betekent meteen dat je een psychische stoornis hebt. Wel is het belangrijk om signalen serieus te nemen als ze blijven aanhouden, erger worden of duidelijk invloed krijgen op het functioneren en het welzijn.

Welke psychische klachten kunnen je mentale gezondheid beïnvloeden?

Psychische klachten kunnen je mentale gezondheid op verschillende manieren onder druk zetten. De ene persoon ervaart vooral spanning of onrust, terwijl een ander vooral vastloopt door somberheid, overprikkeling of heftige emoties. Klachten kunnen ook door elkaar heen lopen en elkaar versterken.

Veelvoorkomende psychische klachten zijn:

• stress en aanhoudende spanning
• angstklachten of paniekaanvallen
• somberheid of depressieve gevoelens
• trauma- of PTSS-klachten
• concentratieproblemen en onrust
• stemmingswisselingen
• overprikkeling
• emotieregulatieproblemen
• achterdocht, ontregeling of psychotische klachten

Soms is vrij duidelijk wat er speelt. Maar het komt ook vaak voor dat je klachten zich niet netjes in één hokje laten plaatsen. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van stress én somberheid of van trauma én angstklachten. Daardoor is het niet altijd eenvoudig om zelf goed te begrijpen waar je klachten precies vandaan komen of wat nodig is om weer meer grip te krijgen op de mentale gezondheid. Ze kunnen er bovendien voor zorgen dat je gevoeliger wordt voor middelenmisbruik en verslavend gedrag. Herken jij dit of heb je hier vragen over, bel dan vrijblijvend naar 040-303 5023. Ons team, waaronder een aantal ervaringsdeskundigen, staan klaar om met je mee te denken.

Wanneer hangen mentale gezondheid, psychische klachten en verslaving samen?

Mentale gezondheid, psychische klachten en verslaving kunnen op verschillende manieren met elkaar samenhangen. Soms spelen psychische klachten al langer en gebruik je de alcohol, drugs of medicatie om meer rust te voelen, beter te slapen of emoties tijdelijk minder heftig te maken. Dat kan op korte termijn verlichting geven, maar op langere termijn je mentale gezondheid juist verder uit balans brengen.

Oorzaak of gevolg? 

Andersom kunnen alcohol, drugs of medicatie zelf ook bijdragen aan psychische klachten. Middelengebruik kan bijvoorbeeld zorgen voor meer onrust, somberheid, angst, achterdocht, paniek of ontregeling. Daardoor is het niet altijd duidelijk wat eerst kwam: de klachten, je verminderde mentale gezondheid of het middelengebruik.

Vicieuze cirkel 

Wat wel vaak gebeurt, is dat deze factoren elkaar in stand gaan houden. Je gebruikt drugs of alcohol om met psychische klachten om te gaan, maar raakt door dat gebruik juist verder uit balans. Of je probeert te stoppen, maar merkt dat onderliggende klachten dan sterker voelbaar worden. Juist die wisselwerking maakt de combinatie van mentale gezondheidsproblemen, psychische klachten en verslaving vaak complex.

Wat is een dubbele diagnose?

Is er bij jou sprake van zowel verslavingsproblematiek als psychische klachten of een psychische stoornis, dan spreken we ook wel van een dubbele diagnose. Dat betekent niet alleen dat twee problemen tegelijk spelen, maar ook dat ze met elkaar verweven kunnen zijn en elkaar beïnvloeden.

Aandacht voor beide kanten

Bij een dubbele diagnose kijken we bewust verder dan alleen naar het middelengebruik of alleen de psychische klachten. Door de samenhang tussen beide mee te nemen in je behandeling, is de kans groter dat je herstel van verslaving duurzaam is. Daarom kijken we niet alleen naar wat je gebruikt, maar ook naar de functie van dat gebruik. Probeer je de spanning te dempen, beter te slapen, emoties te onderdrukken of juist iets vol te houden? En welke psychische klachten spelen daarnaast of daaronder?

Wil je meer weten over hoe wij omgaan met dubbele diagnoses en hoe jou dit verder kan helpen? Of wil je gewoon eens praten over je klachten je gebruik? Bel ons dan op 040-303 5023. We bieden niet alleen specialistische verslavingszorg, maar ook persoonlijk advies en antwoord op jouw vragen.

Psychische klachten die vaak samengaan met verslaving

Sommige psychische klachten en stoornissen komen relatief vaak voor in combinatie met verslaving. We noemen de meest voorkomende hieronder. Heb jij hulp nodig bij een dubbele diagnose? Neem dan contact met ons op. We hebben korte wachttijden, dus je kunt snel terecht voor een intakegesprek. Liever eerst vrijblijvend wat vragen stellen of gewoon je verhaal vertellen? Ook dan mag je ons bellen op 040-303 5023 of vul het formulier onderaan de pagina in.

Stress en verslaving

Langdurige stress kan ervoor zorgen dat je sneller grijpt naar alcohol, drugs of medicatie om tot rust te komen. Tegelijk kan middelengebruik je lichaam juist verder uitputten en stressklachten verergeren. Lees meer over stress en verslaving.

ADHD en verslaving

Bij ADHD kunnen impulsiviteit, onrust, concentratieproblemen en overprikkeling een rol spelen in je middelengebruik. Soms gebruik je middelen om meer rust te voelen of juist beter te functioneren. Lees meer over ADHD en verslaving.

ADD en verslaving

ADD kan samengaan met mentale drukte, moeite met focus, uitstelgedrag of overbelasting. Middelengebruik krijgt dan soms een functie in je dagelijks leven, terwijl het je problemen op termijn juist groter maakt. Lees meer over ADD en verslaving.

Autisme en verslaving

Bij autisme kunnen overprikkeling, sociale spanning, uitputting of moeite met emotieregulatie meespelen in middelengebruik. Juist omdat klachten zich anders kunnen uiten, is een behandeling op maat hier belangrijk. Lees meer over autisme en verslaving.

Angst en verslaving

Alcohol of drugs lijken je soms tijdelijk rust te geven bij angstklachten, maar kunnen angst juist versterken. Daardoor kan een patroon ontstaan waarin je angst en gebruik elkaar steeds meer voeden. Lees meer over angst en verslaving.

Paniekaanvallen en verslaving

Paniekaanvallen kunnen erg heftig en ontregelend zijn. Soms wordt middelengebruik jouw manier om nieuwe aanvallen te voorkomen of de spanning eromheen tijdelijk te dempen. Lees meer over paniekaanvallen en verslaving.

Depressie en verslaving

Bij depressieve klachten kun je soms drugs of alcohol gebruiken om gevoelens van leegte, somberheid of uitzichtloosheid tijdelijk minder te voelen. Tegelijk kan dat gebruik een depressie juist verdiepen of je herstel in de weg staan. Lees meer over depressie en verslaving.

Trauma en verslaving

Na een ingrijpende gebeurtenis kunnen spanning, onrust, slaapproblemen of herbelevingen een grote rol spelen. Verslavende middelen worden dan soms gebruikt om die klachten te verdoven of op afstand te houden. Lees meer over trauma en verslaving.

PTSS en verslaving

Bij PTSS kunnen herbelevingen, schrikreacties, vermijding en aanhoudende spanning zwaar drukken op het dagelijks leven. Middelengebruik kan dan een manier worden om vol te houden, terwijl het herstel juist moeilijker wordt. Lees meer over PTSS en verslaving.

Burn-out en verslaving

Bij een burn-out raken stress, uitputting en overbelasting vaak steeds verder op elkaar gestapeld. Je kunt dan alcohol, drugs of medicatie gebruiken om tot rust te komen, beter te slapen of juist de dag door te komen. Lees meer over burn-out en verslaving.

Borderline en verslaving

Bij borderline kan middelengebruik samenhangen met impulsiviteit, innerlijke onrust, emotieregulatieproblemen of heftige pieken en dalen in je gevoelens. Daardoor vraagt deze combinatie om een brede en zorgvuldige benadering. Lees meer over borderline en verslaving.

Bipolair en verslaving

Bij een bipolaire stoornis kunnen stemmingswisselingen en middelengebruik elkaar versterken. Gebruik kan de ontregeling vergroten en het moeilijker maken om grip te krijgen op stemming en dagelijks functioneren. Lees meer over bipolair en verslaving.

Psychose en verslaving

Sommige middelen kunnen psychotische klachten uitlokken of versterken. Andersom kun je ook middelen gebruiken om de onrust of verwarring rondom psychische ontregeling tijdelijk te dempen. Lees meer over psychose en verslaving.

Schizofrenie en verslaving

Bij schizofrenie en verslaving is het belangrijk om zorgvuldig te kijken naar stabiliteit, risico’s en de invloed van middelen op psychische klachten. Deze combinatie vraagt vaak om specialistische aandacht. Lees meer over schizofrenie en verslaving.

Waarom dubbeldiagnose soms lastig te herkennen is

Wanneer je mentale gezondheid of psychische klachten en verslaving door elkaar heen gaan lopen, is niet altijd meteen duidelijk wat er precies speelt. Je kunt denken dat het vooral gaat om stress, angst, somberheid of overbelasting, terwijl alcohol, drugs of medicatie ondertussen een steeds grotere rol is gaan spelen. Het omgekeerde komt ook voor: dat vooral het middelengebruik opvalt, terwijl onderliggende psychische klachten of een verminderde mentale balans minder zichtbaar blijven.

Verlichting op de korte termijn

Daarbij komt dat middelen soms tijdelijk verlichting lijken te geven. Je voelt je misschien even rustiger, minder gespannen of minder overspoeld. Maar juist daardoor kan het lang duren voordat de wisselwerking helder wordt: je gebruikt niet alleen om je mentale klachten minder te voelen, maar je  gebruik is ook onderdeel van het probleem geworden.

Waarom wij focussen op de samenhang

Voor naasten is die samenhang vaak ook lastig te begrijpen. Zij zien vooral het gebruik en de gevolgen ervan: stemmingswisselingen, terugtrekgedrag, conflicten, uitval op werk of school, toenemende onrust of veranderingen in gedrag. Ze weten niet altijd dat er een dieperliggende oorzaak voor de verslaving is; de verslaving is dan een symptoom van die mentale aandoening of neurodiversiteit en niet de oorzaak zelf. Dat maakt het extra belangrijk om breed te kijken naar de mentale gezondheid, psychische klachten en middelengebruik in samenhang.

Onze hulp bij mentale gezondheid en verslaving

Mentale gezondheid en verslaving laten zich niet altijd netjes van elkaar scheiden. Wat begint als stress, onrust, somberheid of overprikkeling, kan langzaam samengaan met alcohol, drugs of medicatie. Andersom kan middelengebruik de mentale gezondheid juist verder onder druk zetten en psychische klachten versterken of uitlokken. Juist die verwevenheid maakt het belangrijk om breder te kijken dan één losse klacht of één vorm van gebruik.

Bel ons ook als je twijfelt

Op deze pagina vind je daarom geen los antwoord, maar een overzicht van psychische klachten die vaak voorkomen in combinatie met verslaving en invloed hebben op de mentale gezondheid. Herken je jezelf in een van die combinaties, dan kan het helpend zijn om verder te lezen op de onderliggende pagina die het best past bij jouw situatie. Twijfel je, of wil je liever direct overleggen? Dan kun je ook contact opnemen voor een eerste gesprek over mentale gezondheid, psychische klachten en verslaving.