Verschil tussen een psycholoog en een psychiater

Wat is het verschil tussen een psycholoog en een psychiater? Deze twee titels zorgen nog weleens voor verwarring. Een psychiater is een arts die zich na een studie geneeskunde heeft gespecialiseerd in het vaststellen en behandelen van psychische aandoeningen. Een psychiater is bevoegd om medicatie voor te schrijven. De behandeling kan bestaan uit gesprekstherapie, medicatie of een combinatie van beide.

Een psycholoog is universitair opgeleid in de psychologie en richt zich vooral op gedrag, denk- en gevoelspatronen en alles wat jou uniek maakt. De psycholoog onderzoekt hoe bepaald gedrag tot mentale en sociale problemen kan leiden. Hij of zij helpt je dat gedrag aan te passen, zodat je weer tot de gewenste levenskwaliteit komt.

Kort gezegd behandelt een psychiater vanuit een medisch perspectief en een psycholoog vanuit een gedragsmatig perspectief. Wel hebben ze hetzelfde doel: jou helpen met je psychische klachten en symptomen. Ze vullen elkaar perfect aan en zorgen samen voor een behandeling die helemaal is afgestemd op jouw situatie.

Verslaving beschouwen we ook wel als een aandoening van de hersenen. Verslaving komt onder andere tot uiting in je gedrag, doordat je het verslavende middel nodig hebt om te functioneren. Je stelt alles in het werk om je gebruik of gedrag voort te kunnen zetten, ook al kom je hierdoor in de problemen. Daardoor kan het voor de mensen om je heen lijken alsof niet kunnen stoppen een gebrek aan wilskracht is.

Maar verslaving begint in je hersenen. Het beloningssysteem in je brein wordt geprikkeld door dopamine, een stofje dat vrijkomt als je bijvoorbeeld iets lekkers eet, net gesport hebt of iets doet wat je leuk vindt. Drugs, alcohol, bepaalde medicatie en ook verslavend gedrag als gokken of gamen geven een onnatuurlijk sterke prikkel, waarbij er ineens onnatuurlijk veel dopamine vrijkomt. Precies aan deze prikkel kun je verslaafd raken, waardoor je het telkens opnieuw opzoekt, door opnieuw te gokken of drugs of alcohol te gebruiken.

Je kunt hierdoor allerlei problemen en klachten krijgen op lichamelijk, geestelijk en sociaal vlak, maar die vormen geen reden meer om te stoppen. Tegelijkertijd raakt het hele beloningssysteem in je hersenen ontregeld. Alleen die hele sterke prikkels doen dan nog iets met je. En als je stopt met het verslavende middel of gedrag, voel je je ook nog eens ziek door afkickverschijnselen. Je hersenen zijn zo gewend geraakt aan die sterke beloningsprikkels dat ze denken dat er iets mis is met je als ze die niet meer binnen krijgen.

Verslaving speelt zich dus af op twee fronten: in je hersenen en in je gedrag. Om beide aan te pakken heb je ook twee invalshoeken nodig. Een psychiater kan de medische kant behandelen. Denk aan medicatie die het beloningssysteem stabiliseert of ontwenningsverschijnselen verlicht. Een psycholoog helpt je om de gedragspatronen te doorbreken die je verslaving in stand houden.

Verslaving kan ook een symptoom zijn van een onderliggend probleem dat allerlei mentale klachten kan geven. Denk aan een depressie, burnout, trauma, ADHD, autisme of een persoonlijkheidsstoornis als bipolaire stoornis of borderline. Hierdoor kan je bijvoorbeeld moeite hebben om je lang te concentreren, je raakt snel overprikkeld of je leven voelt zinloos of vlak. 

Het verslavende middel of gedrag kan die klachten tijdelijk dempen. Zo ontstaat er een vorm van zelfmedicatie, vaak zonder dat je je daar bewust van bent. Dit noemen we een dubbeldiagnose: een verslaving én een psychische aandoening die elkaar versterken.

Juist hier komt de samenwerking tussen psychiater en psycholoog goed tot zijn recht. Een psychiater kan tijdens een intakegesprek een diagnose stellen. Alleen al de erkenning dat er meer aan de hand is en dat het niet aan jouw karakter of instelling ligt, kan tot inzicht leiden.

Daarnaast kan een psychiater met gerichte medicatie de klachten helpen verlichten. Een psycholoog zet vervolgens gedragstherapie in, zodat je andere manieren aanleert om met die klachten om te gaan dan door ze tijdelijk te verlichten met drank, drugs, gamen of gokken.

Bij Connection SGGZ hebben we psychiaters en psychologen die samenwerken aan jouw herstel.

Onze psychologen en psychiaters zijn onderdeel van een multidisciplinair team dat nauw samenwerkt om jou te helpen herstellen van een verslaving. Een psychiater richt zich op de mentale aandoeningen en klachten die aan je verslaving ten grondslag kunnen liggen en behandelt die vanuit medisch perspectief. De psychologen focussen zich op het gedrag dat hieruit voortkomt en de onderliggende hersenprocessen en helpen je die te veranderen. Dat doen ze met gerichte therapie, in zowel groepsverband als met jou apart. Uiteraard werken ze hiervoor samen met een team aan agogen, vaktherapeuten, verpleegkundigen en casemanagers.

Volledige behandeling

Zo kunnen we een behandelplan opstellen dat rekening houdt met alle kanten van je verslavingsproblematiek. Doordat we zo de echte oorzaak van je verslaving vaststellen en ermee aan de slag gaan, vergroot je bovendien de kans op een duurzaam herstel.

We kennen je uitdagingen

Binnen ons team zijn de lijnen kort. Hierdoor kunnen we snel schakelen. Zo bieden wij efficiënte en effectieve zorg aan. Onder onze professionals bevinden zich ook een aantal ervaringsdeskundigen. Zij kunnen zich als geen ander verplaatsen in wat jij doormaakt om je hulp te bieden die echt aansluit op wat jij nodig hebt.

De basis en start van jouw weg naar een leven zonder verslaving is het intakegesprek. Dit bestaat allereerst uit een kennismaking met een van onze psychologen die alles met je doorneemt. Aansluitend bespreekt hij of zij met een psychiater jouw situatie. Eventueel stelt de psychiater nog aanvullende vragen om zo jouw behandelplan en behandeldoelen te bepalen. Deze is tijdens jouw behandeling de eindverantwoordelijke. 

Daarnaast worden de ontwenningsverschijnselen meegenomen waar jij mee te maken kunt krijgen. Je kunt dan het advies krijgen om te beginnen met een begeleide detox.

De eerste stap begint bij jou, daarna staan we je bij zolang je dat nodig hebt. Het enige wat jij nodig hebt, is de motivatie om je open te stellen voor de behandeling. Zo is er een verschil tussen zeggen dat je wilt stoppen met je gebruik en echt stoppen met je gebruik.

Tijdens de intake kijken we samen naar welke behandeling het beste past bij jouw situatie. Jij en alles wat hierbij hoort, zoals je sociale leven en je werk, maar bijvoorbeeld ook nog andere fysieke of mentale aandoeningen, staan hierin centraal. 

Zo kan een ambulante behandeling voor jou misschien beter aansluiten dan een behandeling in onze afkickkliniek in Zuid-Afrika of Meerlo. Ons uitgangspunt is dat wij jou zorg kunnen bieden zolang jij die nodig hebt. Als dat jou een betere basis biedt, kunnen we er bijvoorbeeld voor kiezen om de duur van je traject te verlengen. 

We laten je pas weer los als jij weer de baas bent in jouw leven en niet de verslaving.

Wanneer jij contact met ons opneemt, kunnen wij jouw vragen persoonlijk beantwoorden. Zo krijg je een goed beeld bij ons team en kunnen wij je eventuele onzekerheden wegnemen. Dit kan je helpen bij het zetten van de eerste stap op de weg naar jouw herstel. Wij weten dat dit moed vraagt, want je bent het vertrouwen in jezelf en de wereld misschien helemaal kwijt. Wij kennen de weg die je gaat lopen als je hulp accepteert en durft toe te geven dat je het niet meer alleen wilt en kunt doen. 

Neem vandaag nog contact met ons op voor het maken van een afspraak voor een intakegesprek. We luisteren naar jouw verhaal en staan samen met onze psychiaters, psychologen en een heel team aan betrokken zorgprofessionals voor je klaar.