Wat betekenen grote pupillen?
De pupil is de zwarte opening in het midden van het oog. Twee spiertjes in de iris maken hem groter of kleiner, zodat er precies genoeg licht binnenkomt. Het zenuwstelsel stuurt die spiertjes automatisch aan. Bij een vecht-of-vluchtreactie, waarbij het lichaam noradrenaline aanmaakt, worden de pupillen groter. De medische term daarvoor is mydriase.
Veel drugs zetten precies dat systeem in werking. Daarom zijn grote pupillen een bekend kenmerk van gebruik. Op zichzelf bewijzen ze niets: ook in het donker, bij schrik of bij opwinding worden pupillen groter. Pas in combinatie met andere signalen zegt de pupilgrootte iets over drugsgebruik.
Van welke drugs krijg je grote pupillen?
Stimulerende middelen en tripmiddelen vergroten de pupillen het duidelijkst. Grote pupillen ontstaan onder meer door:
- cocaïne en crack
- speed, amfetamine en crystal meth
- xtc en MDMA
- 3-MMC en andere designerdrugs met een stimulerende werking
- LSD, paddo's en 2C-B
- ketamine, meestal in mindere mate
Bij stimulerende middelen gaan grote pupillen vaak samen met gevoeligheid voor fel licht. Daardoor dragen gebruikers soms een zonnebril, ook binnen of als het bewolkt is.
Grote of kleine pupillen van drugs?
Niet alle drugs maken de pupillen groot. Heroïne en andere opioïden, zoals oxycodon en methadon, maken ze juist heel klein, ook wel speldenknop pupillen genoemd. Stopt iemand die lichamelijk afhankelijk is van opioïden, dan keert dat om: tijdens de ontwenning worden de pupillen groot.
Ook van wiet worden de pupillen niet groter. Onder gecontroleerde omstandigheden verkleint THC de pupil juist iets en reageert die trager op licht. Wel krijgen veel blowers rode ogen, doordat de bloedvaten in het oogwit verwijden.
Krijg je grote pupillen van alcohol?
Van een normale hoeveelheid alcohol veranderen de pupillen nauwelijks van grootte. Wel reageren ze trager op licht, zeker bij langdurig zwaar drinken. Alcohol kan ook rode ogen geven. Grote pupillen na een avond drinken zijn daardoor geen typisch kenmerk van alcohol. Vallen ze samen met een ongewone energie of veel praten, dan kan een ander middel in het spel zijn, bijvoorbeeld cocaïne in combinatie met alcohol.
Grote pupillen en moe
Door vermoeidheid worden pupillen juist kleiner en schommelt hun grootte meer. Grote pupillen bij iemand die doodmoe oogt, passen daar niet bij. Dat beeld komt wel voor na een nacht doorhalen op speed, cocaïne of xtc: het middel werkt nog door in de ogen, terwijl het lichaam uitgeput is.
Een tweede situatie is ontwenning van opioïden. Grote pupillen gaan dan samen met gapen, tranende ogen, een loopneus, zweten en onrust.
Grote pupillen herkennen bij een ander
Zie je bij iemand regelmatig grote pupillen, dan is het zinvol om op andere signalen te letten. Bij stimulerend gebruik zijn dat bijvoorbeeld:
- veel praten, onrustig zijn of overdreven zelfverzekerd overkomen
- strakke kaken of knarsetanden
- vaak naar het toilet gaan
- weinig eten en slecht slapen
- in de dagen erna somber, prikkelbaar of uitgeput zijn
Op onze pagina over hoe je een verslaafde herkent lees je welke veranderingen in gedrag en uiterlijk op een verslaving kunnen wijzen.
Hulp bij grote pupillen en drugsgebruik
Grote pupillen zijn op zichzelf geen bewijs van drugsgebruik. Komen ze vaak voor, samen met onrust, weinig slaap of veranderend gedrag, dan kunnen ze wel wijzen op regelmatig gebruik van stimulerende middelen. Bij Connection SGGZ kun je terecht met een verslaving aan drugs zoals cocaïne, speed, xtc of ketamine. Ook ouders, partners en andere naasten kunnen met ons bespreken hoe ze het gesprek aangaan en welke hulp er mogelijk is. Zo verloopt het traject:
- Contact: jij of je naaste belt of mailt ons voor een eerste gesprek.
- Intake: we brengen in kaart welke middelen er worden gebruikt, hoe vaak en met welke gevolgen.
- Detox: in onze eigen detoxfaciliteit.
- Behandeling: ambulant in Utrecht of Eindhoven, of met een opname in Meerlo of Zuid-Afrika.
- Nazorg: met ruimte voor familie en naasten tijdens de familiebijeenkomst.
Bij ons is de wachttijd korter dan een week. De behandeling wordt vergoed door je zorgverzekeraar, al betaal je je eigen risico en bij een opname een eigen bijdrage. Hoe dat precies zit, staat op de pagina kosten en vergoedingen. Lees ook wat je kunt doen als je naaste verslaafd is. Bel 040-303 5023 als je bij jezelf of een naaste vaker grote pupillen door drugs ziet.