• Verslaving
  • Ontwenningsverschijnselen (afkickverschijnselen): wat zijn het en wat kun je verwachten?

    6 mensen waarvan je alleen de broek en schoenen ziet, tegen een witte muur, op een houten vloer.

    Ontwenningsverschijnselen, ook wel afkickverschijnselen of onttrekkingsverschijnselen genoemd, zijn de klachten die kunnen ontstaan wanneer je stopt met een verslavend middel of gedrag. Je lichaam en brein moeten dan ontwennen: ze zijn gewend geraakt aan een bepaalde stof of prikkel en raken uit balans als die wegvalt.

    Dat kan leiden tot zowel lichamelijke afkickverschijnselen als geestelijke afkickverschijnselen, zoals trillen, zweten, onrust, angst, somberheid of een sterke drang om weer te gebruiken. Deze klachten kunnen het stoppen erg moeilijk maken en vergroten de kans op terugval. Je hoeft hier gelukkig niet alleen doorheen en we vertellen je er graag alles over.

    Wat zijn afkickverschijnselen?

    Afkickverschijnselen (of ontwenningsverschijnselen) zijn de reacties van je lichaam en geest wanneer je stopt met het gebruik van een verslavend middel of gedrag. Je lichaam heeft zich aangepast aan de aanwezigheid van die stof of prikkel. Zodra die wegvalt, moet het systeem zichzelf opnieuw in balans brengen.

    Dat proces noemen we ontwenning. Tijdens die ontwenning kunnen klachten ontstaan, die in ernst sterk kunnen verschillen per persoon en per verslaving. Bij de een blijven de klachten beperkt, terwijl ze bij een ander heftig en ontwrichtend kunnen zijn.

    Afkickverschijnselen kunnen voorkomen bij onder andere:

    • alcohol
    • drugs
    • medicatie
    • gokken
    • gamen of ander dwangmatig gedrag

    Ontwenning en onttrekkingsverschijnselen: is dat hetzelfde?

    De termen afkickverschijnselen, ontwenningsverschijnselen en onttrekkingsverschijnselen betekenen in de praktijk hetzelfde. Ze beschrijven allemaal de klachten die ontstaan wanneer een verslavend middel of gedrag wordt onttrokken aan het lichaam.

    De term onttrekkingsverschijnselen legt iets meer nadruk op het moment waarop de stof echt wegvalt. Ontwenning beschrijft vooral het proces waarin je lichaam en brein zich opnieuw moeten aanpassen. Maar in de dagelijkse praktijk worden deze woorden door elkaar gebruikt.

    Waarom Connection SGGZ Verslavingszorg?

    • Vergoed door zorgverzekeraar
    • Privé betalen ook mogelijk
    • Snel starten
    • Specialistisch, persoonlijk en ervaringsdeskundig
    • Bewezen effectieve behandelingen
    • Inclusief een nazorgtraject op maat
    • Familiebijeenkomst
    • In Nederland en Zuid-Afrika

    Meer informatie

    Wanneer ontstaan ontwenningsverschijnselen en hoe lang duren ze?

    Ontwenningsverschijnselen kunnen al kort na het stoppen optreden, soms binnen enkele uren tot een dag. Hoe snel en hoe heftig ze beginnen, verschilt per persoon en hangt onder andere af van:

    • het soort verslaving
    • hoe lang je gebruikt hebt
    • hoe intensief het gebruik was
    • je lichamelijke en psychische gezondheid

    Bij veel mensen nemen de klachten na een paar dagen tot weken weer af. Toch kunnen sommige geestelijke afkickverschijnselen, zoals somberheid, onrust of craving (sterk verlangen), veel langer aanhouden. Het lichaam en het brein hebben tijd nodig om zich opnieuw in te stellen zonder de verslavende prikkel.

    Heb je hulp nodig?

    Soorten ontwenningsverschijnselen

    Afkickverschijnselen kunnen zich zowel lichamelijk als geestelijk uiten. Vaak is het een combinatie van beide.

    Lichamelijke afkickverschijnselen

    Voorbeelden van lichamelijke ontwenningsverschijnselen zijn:

    • trillen of beven
    • zweten
    • misselijkheid
    • hoofdpijn
    • buikklachten of buikkrampen
    • spierpijn
    • koortsig gevoel
    • verhoogde hartslag
    • onrust in het lichaam

    Deze klachten ontstaan doordat het lichaam zich opnieuw moet instellen zonder de stof of prikkel waar het aan gewend was.

    Geestelijke afkickverschijnselen

    Geestelijke of psychische afkickverschijnselen kunnen onder andere zijn:

    • angst of paniek
    • onrust en prikkelbaarheid
    • somberheid of depressieve gevoelens
    • slaapproblemen
    • concentratieproblemen
    • verwardheid
    • sterke drang om weer te gebruiken

    Juist deze geestelijke ontwenningsverschijnselen maken stoppen vaak zo moeilijk, omdat ze direct raken aan emoties, motivatie en gedrag.

    Ontwennen is meer dan alleen lichamelijk afkicken

    Ontwenningsverschijnselen gaan bijna nooit alleen over het lichaam. Lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid zijn vaak sterk met elkaar verbonden. Dat betekent dat stoppen niet alleen fysieke klachten kan geven, maar ook een sterke psychische drang naar het middel of gedrag.

    Welke klachten iemand krijgt, verschilt per verslaving en per persoon. Sommige middelen veroorzaken vooral lichamelijke afkickverschijnselen, terwijl bij andere juist de geestelijke ontwenningsverschijnselen op de voorgrond staan. Vaak is het een combinatie van beide.

    Ontwennen vraagt daarom meer dan alleen doorzettingsvermogen. Ook onderliggende problemen en patronen spelen vaak een rol. Juist door hier samen naar te kijken, wordt de kans groter dat stoppen ook echt vol te houden is.

    Merk je dat jij of iemand in je omgeving te maken heeft met afkickverschijnselen en twijfel je wat verstandig is? Je kunt altijd vrijblijvend contact opnemen of bellen met 040-303 5023. Samen kijken we wat in jouw situatie een veilige en passende eerste stap is.

    Ik wil advies

    "Wij zijn er ook voor vragen en advies. Neem geheel vrijblijvend contact met ons op."

    Bij welke verslavingen kun je ontwenningsverschijnselen krijgen?

    Ontwenningsverschijnselen kunnen voorkomen bij veel verschillende vormen van verslaving, zoals:

    Elke verslaving heeft zijn eigen verloop en risico’s. Daarom hebben we voor verschillende middelen aparte pagina’s gemaakt:

    Zo kun je per middel meer lezen over wat je specifiek kunt verwachten.

    Zelf stoppen (cold turkey) en de risico’s

    Veel mensen proberen eerst zelf te stoppen, soms in één keer (“cold turkey”). Dat lijkt misschien dapper, maar kan ook zwaarder of zelfs gevaarlijk zijn, afhankelijk van de verslaving en de ernst ervan.

    Bij sommige middelen, met name bij alcohol, kunnen de ontwenningsverschijnselen zo heftig zijn dat medische behandeling nodig is. Denk aan ernstige verwardheid, hallucinaties of andere complicaties. Ook vergroot zwaar afkicken zonder steun de kans op terugval.

    Daarom is het verstandig om niet alleen te kijken naar of je stopt, maar ook hoe je dat zo veilig en vol te houden mogelijk kunt doen.

    "Mijn tijd bij Connection SGGZ, maar vooral alle mensen daar hebben ervoor gezorgd dat ik weer kan, mag en vooral wil leven. Het was een moeilijke maar ontzettend waardevolle tijd."

    Behandeling bij afkickverschijnselen

    Bij professionele behandeling staat veiligheid en ondersteuning centraal. Samen kijken we:

    • wat voor verslaving er speelt
    • hoe heftig de ontwenningsverschijnselen waarschijnlijk zullen zijn
    • welke vorm van hulp het beste past bij jouw situatie

    Dat kan variëren van behandeling tijdens het afbouwen tot een intensiever traject waarbij je lichaam en geest goed worden ondersteund tijdens de ontwenning.

    Vaak worden behandelingen bij afkickverschijnselen (deels) vergoed door de zorgverzekering.

    Wesley, met pet, bril en baardje, vertelt zijn herstelverhaal terwijl hij in een bruine stoel zit.

    'Het overlijden van mijn opa zie ik ook als het begin van mijn verslaving.'

    Afkickverschijnselen behandelen op een veilige plek, met een gespecialiseerd team

    Afkicken en omgaan met ontwenningsverschijnselen vraagt om een veilige omgeving en deskundige behandeling. Bij ons kun je terecht op verschillende locaties, waar rust, structuur en persoonlijke aandacht centraal staan.

    We bieden behandelingen aan in onze kliniek in Meerlo, Eindhoven en in Kaapstad (Zuid-Afrika), afhankelijk van wat het beste past bij jouw situatie en hulpvraag. Samen kijken we welke omgeving en welke vorm van behandeling jou het meeste houvast geeft in deze intensieve fase.

    Je wordt behandeld door een multidisciplinair en gespecialiseerd team van onder andere artsen, psychologen, therapeuten en verpleegkundigen. Zij hebben veel ervaring met het behandelen van mensen met ontwenningsverschijnselen en weten hoe belangrijk het is om zowel de lichamelijke als de geestelijke kant van het afkicken goed te volgen.

    Tijdens de behandeling houden we je gezondheid nauwlettend in de gaten en is er aandacht voor wat jij nodig hebt om deze periode zo veilig en draaglijk mogelijk door te komen. Tegelijk kijken we verder dan alleen de ontwenning: ook de onderliggende oorzaken en patronen krijgen aandacht, zodat de kans groter wordt dat herstel blijvend is.

    Bel ons, wij helpen

    Hulp nodig bij ontwenningsverschijnselen?

    Ontwenningsverschijnselen kunnen overweldigend zijn, maar je hoeft hier niet alleen doorheen. Of je nu twijfelt over je gebruik, wilt stoppen of al klachten ervaart: je mag altijd contact opnemen om je situatie te bespreken.

    Samen kijken we wat voor jou een veilige en haalbare eerste stap is om grip te krijgen op je afkickverschijnselen.

    Heb je hulp nodig? Vul dan het contactformulier in: