Borderline

Leven met borderline kan veel onrust, heftige emoties en instabiliteit geven. Als daar ook middelengebruik of een verslaving bij komt, raken klachten en gebruik vaak steeds meer met elkaar verweven. Wil je hulp om hier op een andere manier mee om te leren gaan? We hebben ons toegelegd op het behandelen van dubbele diagnoses, zoals verslaving en borderline. Je staat er niet alleen voor.

Wat is borderline of borderline personality disorder?

Borderline is een persoonlijkheidsstoornis waarbij je moeite kunt hebben met het reguleren van je emoties, het omgaan met afwijzing of spanning en het vasthouden van stabiliteit in relaties en zelfbeeld. De officiële naam is borderline personality disorder (BPD), ook wel borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) genoemd.

Door borderline kun je emoties intenser ervaren dan anderen. Wat voor de buitenwereld soms een relatief kleine aanleiding lijkt, kan bij jou van binnen heel heftig voelen. Daardoor kunnen je reacties snel uit de hand lopen, bijvoorbeeld in boosheid, paniek, verdriet of wanhoop.

Borderline gaat niet over “aanstellen” of een zwak karakter. Het is een psychische aandoening die veel invloed kan hebben op je dagelijks leven, relaties, werk en zelfvertrouwen.

Hoe ontstaat borderline?

Er is meestal niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen. Borderline ontstaat vaak door een combinatie van factoren. Denk aan aanleg, gevoeligheid voor stress of emoties, ingrijpende ervaringen in je jeugd, trauma, verwaarlozing, onveiligheid of problemen in hechting.

Niet iedereen met deze ervaringen ontwikkelt borderline. Wel kan het ervoor zorgen dat je minder basisveiligheid hebt ontwikkeld en later meer moeite krijgt met emotieregulatie, vertrouwen en stabiliteit.

Borderline – de symptomen

Borderline-symptomen kunnen per persoon verschillen, maar draaien vaak om instabiliteit in emoties, relaties, gedrag en zelfbeeld. Klachten kunnen plotseling opkomen en elkaar snel afwisselen.

Veelvoorkomende symptomen van borderline:

• sterke stemmingswisselingen
• angst om verlaten te worden
• moeite met stabiele relaties
• impulsief gedrag
• woede-uitbarstingen of heftige boosheid
• een leeg gevoel
• onzeker of wisselend zelfbeeld
• zwart-wit denken
• moeite met emotieregulatie
• zelfbeschadiging of suïcidale gedachten

Sommige mensen functioneren naar buiten toe nog redelijk goed, maar ervaren van binnen veel chaos. Anderen lopen steeds opnieuw vast in relaties, werk, middelengebruik of zelfdestructief gedrag. Herken je dit bij jezelf en wil je hierover praten? Bel ons dan op 040-303 5023. Ons team kan je persoonlijk advies geven en biedt in elk geval een luisterend oor. 

Triggers bij borderline

Bij borderline kunnen bepaalde situaties veel spanning oproepen. Zulke triggers breken borderline-klachten vaak sneller uit. Denk bijvoorbeeld aan afwijzing, ruzie, kritiek, conflicten, onzekerheid in relaties, stress of het gevoel niet gezien te worden.

Ook situaties die oude pijn raken, kunnen heftige reacties oproepen. Iemand kan dan plotseling overspoeld raken door boosheid, verdriet, paniek of wantrouwen. Dat gebeurt niet expres, maar is vaak een reactie van een systeem dat snel ontregeld raakt.

Borderline – de kenmerken

Een belangrijk kenmerk van borderline is dat gevoelens, gedachten en reacties snel kunnen verschuiven. Iemand kan zich op het ene moment sterk verbonden voelen en even later juist afgewezen, boos of wanhopig.

Andere kenmerken van borderline:

• relaties intens beleven
• gevoelig zijn voor afwijzing
• moeite hebben met alleen zijn
• impulsief reageren onder spanning
• achteraf spijt hebben van gedrag
• veel innerlijke onrust ervaren
• het gevoel hebben jezelf kwijt te raken

Bij borderline is er vaak sprake van diepere kwetsbaarheid onder het gedrag dat zichtbaar is. Juist daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen conflicten, impulsiviteit of middelengebruik.

Borderline en autisme

Soms worden borderline en autisme met elkaar verward, omdat er overlap kan zijn in sociale problemen, overprikkeling, moeite met emoties of vastlopen in relaties. Toch zijn het verschillende beelden.

Verschillende uitdagingen

Bij autisme spelen bijvoorbeeld prikkelverwerking, sociale afstemming en behoefte aan voorspelbaarheid vaak een centrale rol. Bij borderline gaat het vaker om instabiliteit in emoties, zelfbeeld, relaties en angst voor verlating. Tegelijk kunnen autisme en borderline ook naast elkaar voorkomen. Dan is het belangrijk om goed te kijken wat bij iemand hoort en wat passende behandeling vraagt.

De oorzaken van borderline zijn meestal complex. Vaak gaat het om een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren. Je kunt van nature gevoeliger zijn in emoties of stressreacties, terwijl ervaringen in de opvoeding of latere ingrijpende gebeurtenissen daar extra invloed op hebben.

Mogelijke oorzaken of risicofactoren:

• erfelijke kwetsbaarheid
• trauma of onveilige ervaringen
• verwaarlozing of afwijzing
• instabiele hechting
• emotioneel onveilige thuissituatie
• langdurige stress in de jeugd

Het is belangrijk om borderline niet te versimpelen tot één oorzaak. Juist bij complexe psychische klachten is het nodig om het geheel te begrijpen.

Borderline en verslaving

Borderline en verslaving komen regelmatig samen voor. Dat is niet vreemd. Middelen kunnen tijdelijk dempen wat vanbinnen te heftig voelt. Denk aan leegte, onrust, schaamte, spanning, boosheid of angst om verlaten te worden.

Alcohol of drugs kunnen dan een manier worden om je emoties af te vlakken, impulsiviteit te ontladen of innerlijke chaos even niet te hoeven voelen. Op de korte termijn lijkt dat soms verlichting te geven, maar op de langere termijn verergert het je problemen vaak juist.

Middelengebruik kan bijvoorbeeld zorgen voor:

• meer impulsiviteit
• sterkere stemmingswisselingen
• slechtere emotieregulatie
• meer conflicten in relaties
• groter risico op zelfdestructief gedrag
• meer terugval in psychische klachten

Zo kunnen borderline en verslaving elkaar in stand houden. De psychische klachten kunnen je gebruik versterken, terwijl het gebruik je klachten weer verder aanjaagt. Heb jij hier last van en wil je je verhaal kwijt aan een van onze mensen? Bel dan 040-303 5023. 

Borderline en alcohol

Borderline en alcohol is een combinatie die extra ontregelend kan werken. Alcohol verlaagt remmingen en kan emoties versterken. Daardoor kunnen ruzies sneller escaleren, impulsieve keuzes toenemen en gevoelens van leegte, schaamte of somberheid achteraf juist erger worden.

Alcohol verergert je problemen juist

Sommige mensen drinken om rust te voelen, minder spanning te ervaren of niet te hoeven nadenken. Maar juist bij borderline kan alcohol ervoor zorgen dat iemand verder verwijderd raakt van grip, stabiliteit en herstel.

Borderline als dieperliggende oorzaak voor gebruik

Bij borderline en verslaving gaat het vaak niet alleen om het gebruik zelf, maar vooral om wat je probeert te dempen, vol te houden of te voorkomen. Middelen kunnen bijvoorbeeld een manier zijn geworden om heftige emoties, verlatingsangst, innerlijke leegte, woede of spanning tijdelijk af te zwakken.

Onze hulp bij borderline en verslaving

Juist daardoor is stoppen met alcohol, drugs, medicatie, gamen of gokken vaak niet alleen moeilijk vanwege de afhankelijkheid, maar ook omdat de onderliggende ontregeling meer voelbaar wordt. Onze hulp bij borderline en verslaving reikt daarom verder dan alleen middelengebruik. Er is aandacht nodig voor emotieregulatie, impulsiviteit, relatiepatronen, zelfbeeld en de functie die het gebruik is gaan krijgen. 

Schematherapie bij borderline en verslaving 

Schematherapie is een vorm van psychotherapie die wij kunnen aanbieden wanneer je naast een verslaving te maken hebt met klachten die horen bij borderline. We helpen je zo om diepgewortelde patronen te doorbreken. We werken met een holistische aanpak waarbij we aandacht hebben voor de lichamelijke en geestelijke aspecten die bij een dubbele diagnose komen kijken. Dit biedt jou de optimale ondersteuning om te kunnen herstellen van je verslaving en te leren omgaan met borderline.

Je bent bij ons in goede handen

Connection SGGZ is gespecialiseerd in het behandelen van verslaving in combinatie met onderliggende psychische klachten, zoals borderline. We kijken naar welke vorm van zorg past bij jou, zodat je kunt werken aan meer stabiliteit, grip en herstel. Ons team heeft jarenlang ervaring met dit soort dubbele diagnoses en staat altijd voor je klaar. Samen kijken we hoe we de kwaliteit van jouw leven en je mentale gezondheid kunnen verbeteren. Dat hoef je niet alleen te doen. 

Merk je dat jij of een van je naasten met een dergelijke situatie te maken heeft? Neem dan direct contact op voor hulp of meer informatie over borderline en verslaving.