Ben ik verslaafd? | Doe de zelftest

De kern van verslaving is controleverlies. Je gebruikt meer of vaker dan je van plan was, het lukt niet om te minderen of te stoppen en je gaat door terwijl je merkt dat het je gezondheid, werk of relaties schaadt. Daarbij telt vooral hoe vrij je nog bent in die keuze, meer dan de hoeveelheid die je gebruikt.

Behandelaars werken met een internationale lijst van elf criteria. Herken je er twee of drie, dan gaat het om een milde verslaving. Bij vier of vijf criteria is die matig en vanaf zes ernstig. Wil je weten wanneer je verslaafd bent? In je dagelijks leven kun je verslaving herkennen aan een aantal signalen.

• je denkt vaak aan het volgende moment dat je drinkt, gebruikt of gokt
• je hebt al eens geprobeerd te stoppen of te minderen, maar dat lukte niet of maar kort
• je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect
• je krijgt afkickverschijnselen zoals onrust, zweten of slecht slapen als je een tijd niet gebruikt
• afspraken, werk of school schieten erbij in
• je verzwijgt hoeveel of hoe vaak je gebruikt
• je hebt het middel of gedrag nodig om te ontspannen, in slaap te komen of je goed te voelen

Verslavende middelen en gedrag

Hoe meer signalen je herkent, hoe groter de kans dat je gebruik je de baas is. Dat geldt voor alcohol, drugs en medicijnen, maar ook voor gedrag. Bij een gedragsverslaving draait het om iets wat je doet, zoals gokken, gamen of porno kijken. Je hersenen reageren daarop op een vergelijkbare manier als op een middel: het gedrag geeft een beloning en je hebt steeds meer nodig om hetzelfde te voelen.

Onze verslavingstesten zetten de signalen voor je op een rij. Je beantwoordt vragen over hoe vaak je gebruikt, wat het je kost en wat er gebeurt als je een tijd niet gebruikt. Zo zie je zwart op wit hoe je ervoor staat. De zelftesten zijn anoniem en kosten je een paar minuten.

Een test stelt geen diagnose, maar kan je wel een idee geven van jouw risico op verslaving als je doorgaat met je gebruik of gedrag. Wil je dat we specifiek meekijken naar jouw situatie en wat voor jou werkt? Neem dan contact met ons op via telefoonnummer 040-303 5023 of vul het contactformulier in onderaan de pagina. We plannen dan een intakegesprek waarin we je beter leren kennen: wat speelt er nog meer in je leven, zoals stress, somberheid of onderliggende problemen.

Ben ik verslaafd: test jezelf

We hebben zelftesten voor alcohol, drugs, cannabis, cocaïne, ketamine en gokken. Twijfel je en wil je snel en anoniem inzicht op de vraag of je verslaafd bent, test dan je gebruik en laat het ons weten als je daarna nog vragen hebt. Gebruik je meer dan één middel, dan kun je meerdere testen doen.

Voor de een begint het gebruik of gedrag met een gewoonte: een manier om te ontspannen en je hoofd even leeg te maken, om beter te slapen of even in het moment te zijn. Voor de ander begint het als iets leuks: een festival, de kroeg of een casino-avondje met vrienden. Zo’n gewoonte kan dan steeds meer ingesleten raken en geleidelijk gebruik je dan meer en vaker. Soms kunnen hier jaren overheen gaan. Je kunt ook in een situatie terecht komen waardoor je van de ene op de andere dag veel meer gaat gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan het verlies van een dierbaar persoon, aan ontslag of een andere ingrijpende gebeurtenis. 

Als het gebruik of gedrag regelmatiger wordt, kun je jezelf nog lange tijd voorhouden dat je een goede reden hebt.

Wat je jezelf vertelt om het stoppen uit te stellen:

• “Ik functioneer nog prima.” – Veel mensen houden werk en gezin lang overeind terwijl hun gebruik toeneemt. Maar ook een functionerende alcoholist is verslaafd.
• “Anderen gebruiken meer dan ik.” – Er is altijd wel iemand die meer gebruikt of daardoor grotere problemen heeft dan jij. Zo verschuif je ongemerkt je grens.
• “Het werkt voor de stress.” – Alcohol en drugs dempen spanning, angsten en problemen even, maar nemen de oorzaak ervan niet weg. Je klachten komen dus terug, vaak erger dan voorheen. Als je dan meer of vaker gebruikt, kom je in een neerwaartse spiraal terecht. 
• “Ik kan stoppen wanneer ik wil.” – Dit is een vaak gebruikt argument; of het klopt, weet je pas als je het probeert.

Een verslaving gaat verder dan wilskracht alleen

Toegeven dat je de controle kwijt bent, kan als falen voelen. Maar verslaving heeft weinig met karakter te maken. Het hangt samen met allerlei factoren waar je maar deels of helemaal geen invloed op hebt, zoals erfelijkheid, de omgeving waarin je bent opgegroeid en nu woont, wat je hebt meegemaakt en hoe groot je mentale weerbaarheid is. Het zijn maar een paar factoren die samen je verslavingsgevoeligheid bepalen.

Kun je tegen jezelf zeggen “ik ben verslaafd”, dan kun je meteen iets met dat inzicht doen. Alleen werkt het vaak niet zo zwart-wit. Toegeven aan jezelf dat je je gebruik of gedrag niet meer in de hand hebt, is vaak ontzettend moeilijk. Het is ook de eerste en belangrijkste stap in je herstelproces. Als je toegeeft dat je een probleem hebt, kun je immers op zoek naar een oplossing. Dat hoef je bovendien niet alleen te doen. Je kunt ons bellen op 040-303 5023. Ons team van zorgprofessionals, waaronder een aantal ervaringsdeskundigen, staat klaar. Samen gaan we op zoek naar een behandeling die past bij jouw situatie. 

Speelt de vraag ‘Ben ik verslaafd?’, maak je je zorgen over een naaste of wil je alleen praten over je gebruik, dan zijn wij er voor jou.