Stress

Stress hoort in zekere zin bij het leven. Iedereen voelt zich weleens gespannen door werk, zorgen, relatieproblemen of andere omstandigheden. Meestal zakt die spanning ook weer als er rust komt. Maar dat is niet altijd zo. Soms blijft stress aanwezig of stapelt die steeds verder op. Dan kunnen je lichaam en hoofd overbelast raken, met allerlei klachten als gevolg.

Connection SGGZ helpt je bij dubbeldiagnoses

Bij langdurige of hevige stress kan alcohol, drugs of medicatie een manier lijken om tot rust te komen, beter te slapen of even niets te voelen. Dat kan tijdelijk verlichting geven, maar het vergroot vaak ook de kans dat je stressklachten blijven bestaan en zelfs verergeren. Juist daarom is het belangrijk om breder te kijken naar de samenhang tussen stress en verslaving. Wij hebben ons toegelegd op het behandelen van dubbele diagnoses, verslaving in combinatie met mentale klachten, zoals in dit geval stress. Je staat er dus niet alleen voor.

Wat is stress?

Stress is in de basis een reactie van je lichaam op spanning, druk of een situatie die als belastend wordt ervaren. Dat hoeft niet per se negatief te zijn. Ook positieve gebeurtenissen, zoals een verhuizing, nieuwe baan of gezinsuitbreiding, kunnen stress geven. Het lichaam schakelt dan tijdelijk over op alertheid, zodat je kunt presteren, reageren of volhouden.

Lichamelijke en geestelijke invloed van stress

Stress wordt pas een probleem wanneer die spanning te lang aanhoudt of wanneer je lichaam onvoldoende kans krijgt om te herstellen. Je blijft dan als het ware voortdurend “aan” staan. Dat kan invloed hebben op je slaap, concentratie, stemming, energie, eetlust en lichamelijke gezondheid. Hoe stress zich uit, verschilt per persoon. Je kunt het psychisch merken, maar ook lichamelijk.

Chronische stress

Chronische stress ontstaat wanneer je stressklachten langere tijd blijven bestaan. Er is dan geen sprake meer van een korte periode van spanning, maar van een lichaam en zenuwstelsel dat langdurig overbelast raken. Dat kan komen door aanhoudende druk op het werk, zorgen thuis, traumatische ervaringen, psychische klachten of een situatie waarin iemand zich al lange tijd moet aanpassen of groot houden.

Als rust nemen niet meer helpt 

Bij chronische stress lukt herstellen vaak niet meer vanzelf. Rust nemen voor een avond of een weekend is dan meestal niet meer genoeg. De spanning blijft aanwezig, ook als je daar niet direct een duidelijke reden voor hebt. Je merkt dan bijvoorbeeld dat je sneller geïrriteerd bent, slechter slaapt, emotioneel uit balans raakt of steeds minder goed tegen prikkels kunt. En wat je misschien nog niet wist: je kunt ook lichamelijke klachten krijgen.

Stress-symptomen

Stress kan zich op veel verschillende manieren uiten. Sommige mensen merken vooral mentale symptomen, zoals piekeren, onrust of concentratieproblemen. Anderen krijgen juist lichamelijke signalen, zoals hartkloppingen, hoofdpijn of buikklachten. Vaak lopen die klachten door elkaar heen.

Veelvoorkomende symptomen van stress:

• veel piekeren
• vermoeidheid
• concentratieproblemen
• sneller overprikkeld raken
• minder goed kunnen ontspannen
• een opgejaagd of gespannen gevoel
• het gevoel hebben continu alert te zijn
• slecht slapen of onrustig wakker worden
• tandenknarsen in je slaap 
• sneller geïrriteerd of emotioneel reageren

Stress en klachten

Je stressklachten kunnen zowel psychisch als lichamelijk zijn. Dat maakt stress soms ook verwarrend. Je voelt duidelijk dat er iets mis is, maar kan niet altijd meteen plaatsen dat stress daar een rol in speelt. Zeker als je klachten zich vooral lichamelijk uiten, denk je misschien eerder aan iets lichamelijks dan aan overbelasting of langdurige spanning.

Neem de symptomen van stress serieus

Langdurige stress kan veel invloed hebben op hoe je je voelt en functioneert. Niet alleen je hoofd, maar ook je zenuwstelsel, spijsvertering, spieren, huid en hartslag kunnen erop reageren. Daarom is het goed om stressklachten serieus te nemen, zeker wanneer ze blijven terugkomen of erger worden.

Lichamelijke klachten stress

Lichamelijke klachten bij stress komen veel voor. Je lichaam staat dan als het ware voortdurend in een staat van paraatheid. Dat kan zorgen voor spanning in je spieren, een versnelde hartslag, buikklachten of andere signalen. Deze klachten zijn niet ingebeeld. Stress kan echt lichamelijk voelbaar zijn.

Je kunt bijvoorbeeld de volgende symptomen ervaren:

• hoofdpijn
• gespannen spieren
• druk op de borst
• misselijkheid
• hartkloppingen
• duizeligheid
• buikpijn of diarree
• vermoeidheid
• slaapproblemen
• minder eetlust of juist meer eten

Stress en eczeem

Stress kan bestaande huidklachten verergeren, waaronder eczeem. Stress kan een duidelijke trigger zijn voor meer jeuk, roodheid of irritatie van je huid. Dat komt doordat stress invloed heeft op je immuunsysteem en op ontstekingsreacties in het lichaam. Ook kun je meer aan je huid gaan krabben en pulken wanneer je gespannen bent. Hierdoor kunnen je klachten verder toenemen.

Druk op borst door stress

Een drukkend gevoel op je borst komt regelmatig voor bij stress of angst. Dit kan ontstaan door gespannen spieren, oppervlakkige ademhaling of een lichaam dat voortdurend alert staat. Verkeerd of oppervlakkig ademhalen kan ook een aanval van hyperventilatie uitlokken.  Dat gevoel kan beangstigend zijn, zeker omdat de klachten ook op hartproblemen kunnen duiden. Stress speelt hier vaak een rol, vooral wanneer het samengaat met spanning, benauwdheid of piekeren. Vertrouw je het niet? Neem dan altijd contact op met je arts. 

Misselijk door stress

Stress kan invloed hebben op je maag en darmen. Daardoor kun je misselijk worden, minder trek hebben of juist een onrustig gevoel in je buik ervaren. Zeker tijdens periodes van spanning, overbelasting of voortdurende onrust komt misselijkheid door stress veel voor.

Hoge bloeddruk en stress

Stress kan tijdelijk zorgen voor een verhoging van je bloeddruk. Bij langdurige stress staat het lichaam vaker in een actieve, gespannen stand. Dat kan extra belasting geven. Stress is niet altijd de enige oorzaak van hoge bloeddruk, maar het kan wel een duidelijke rol spelen, zeker in combinatie met slecht slapen, weinig herstel of drugs- of alcoholgebruik.

Maagzweer en stress

Stress alleen is niet altijd de directe oorzaak van een maagzweer, maar langdurige spanning kan je maagklachten wel verergeren. Ook kan stress ervoor zorgen dat je slechter eet, meer rookt, meer drinkt of meer medicatie gebruikt, wat weer invloed kan hebben op je maag. Daardoor wordt stress vaak wel ervaren als een belangrijke factor bij aanhoudende maagklachten.

Stress en hoofdpijn

Hoofdpijn is een veelvoorkomende klacht bij stress. Vooral spanningshoofdpijn komt vaak voor wanneer je lang gespannen bent, veel piekert of te weinig herstelt. De pijn voelt dan vaak drukkend of knellend aan, bijvoorbeeld rond je voorhoofd, je slapen of nek.

Hartkloppingen stress

Bij stress maakt je lichaam zich klaar om te reageren. Daardoor kan je hart sneller of harder gaan kloppen. Hartkloppingen door stress voelen vaak heftig en kunnen je extra angstig maken. Zeker wanneer je al gespannen is, kan zo’n lichamelijke reactie de onrust verder versterken.

Diarree door stress

Ook je darmen reageren vaak op stress. Zo kun je buikpijn krijgen, krampen of diarree wanneer de spanning oploopt. Dat komt doordat stress invloed heeft op je spijsvertering. Bij langdurige stress kunnen dit soort klachten vaker terugkomen.

Haaruitval door stress

Langdurige stress kan invloed hebben op je lichaam als geheel en soms ook op je haargroei. Hierdoor kun je haaruitval krijgen tijdens of na een stressvolle periode. Dat betekent niet altijd dat stress de enige oorzaak is, maar het kan wel een rol spelen wanneer je lichaam langere tijd uit balans is.

Afvallen door stress

Door stress kun je minder trek hebben, maaltijden overslaan of een onrustige buik krijgen. Daardoor val je soms af zonder dat dit de bedoeling is. Ook het tegenovergestelde kan het geval zijn. Als eten een manier wordt om rustig te worden, kun je aankomen. Stress kan je eetgedrag dus op verschillende manieren beïnvloeden.

Rugpijn door stress

Stress zorgt vaak voor extra spierspanning, vooral in je nek, schouders en rug. Wanneer die spanning lang aanhoudt, kunnen pijnklachten ontstaan of verergeren. Rugpijn door stress komt dan ook regelmatig voor, zeker als je veel spanning vasthoudt in je lichaam.

Stress en verslaving

Wanneer stress langer aanhoudt, kunnen je klachten toenemen en steeds meer invloed krijgen op je dagelijks leven. Je kunt dan vastlopen op het werk, thuis of in je sociale contacten. Ook kan de verleiding groter worden om de spanning op een snelle manier te dempen, bijvoorbeeld met alcohol, drugs of slaapmedicatie.

Ongeschikt voor de lange termijn

Stress en verslaving kunnen dan ook sterk met elkaar samenhangen. Zo kun je verdovende middelen gebruiken om met stress om te gaan. Bijvoorbeeld om te ontspannen, beter te slapen, minder te piekeren of even afstand te voelen van zorgen en druk. Dat kan op korte termijn verlichting geven, maar op langere termijn werkt het vaak juist averechts.

Middelengebruik veroorzaakt ook stress

Middelengebruik kan het stresssysteem van je lichaam verder ontregelen. Daardoor neemt je mentale belastbaarheid af en wordt het moeilijker om op een gezonde manier met spanning om te gaan. Ook kan gebruik nieuwe stress veroorzaken, bijvoorbeeld op het gebied van werk, relaties, financiën of gezondheid. Zo kunnen stress en verslaving elkaar steeds verder versterken.

Verslaving en stress houden elkaar in stand

Bij sommige mensen was stress er al vóór het middelengebruik. Bij anderen zijn stressklachten juist erger geworden door het gebruik. Vaak loopt dat in de praktijk door elkaar heen. Juist daarom kijken we tijdens jouw behandeling niet alleen naar je verslaving, maar ook naar wat je probeert vol te houden, te dempen of te vermijden. We besteden aan beide aandacht, op een bewezen effectieve manier. 

Alcohol en stress

Alcohol wordt vaak gebruikt om tot rust te komen. Je merkt bijvoorbeeld dat je na een drukke dag sneller grijpt naar een glas wijn of bier om de spanning los te laten. Dat lijkt onschuldig, maar alcohol kan al snel jouw vaste manier worden om met stress om te gaan. Zeker wanneer je weinig andere manieren hebt om te herstellen of te ontspannen.

Drank verergert je stressklachten

Het probleem is dat alcohol stress op de lange termijn juist kan verergeren. Je slaapkwaliteit gaat achteruit, het lichaam herstelt minder goed en gevoelens van onrust of somberheid kunnen toenemen. Ook kan de grens steeds verder opschuiven: wat eerst af en toe helpt, wordt later iets wat je nodig denkt te hebben om te kunnen ontspannen. Zo kan alcoholgebruik langzaam onderdeel worden van een patroon dat stress in stand houdt. Bovendien kun je door tolerantie ook steeds maar gaan drinken, wat uiteindelijk alcoholverslaving kan veroorzaken.

Onze hulp bij stress en verslaving

Bij stress en verslaving draait het vaak niet alleen om stoppen met gebruiken, maar ook om om het onderliggende probleem waardoor je telkens weer begint. Sommige mensen leven al maanden of jaren in een te hoge staat van spanning en alcohol, drugs of medicatie gebruiken om toch te kunnen slapen, functioneren of even op adem te komen. Juist daardoor vraagt deze combinatie om een behandeling die niet alleen gericht is op je gebruik, maar ook op je zenuwstelsel, herstel en het doorbreken van patronen en gewoonten.

Dieperliggende oorzaken voor je gebruik of gedrag

Binnen jouw behandeling kijken we daarom niet alleen naar je gebruik of gedrag, maar ook naar de overbelasting, lichamelijke stressklachten, uitputting, prikkelgevoeligheid en de manier waarop de spanning zich heeft vastgezet in je dagelijks leven. Samen werken we aan meer rust, herstel en grip. Bij Connection SGGZ hebben we namelijk een gespecialiseerd team, beschikken we over essentiële certificaten en onderscheiden we ons als specialist in het behandelen van dit soort dubbele diagnoses.  

Twijfel je over je gebruik en wil je je mentale gezondheid verbeteren? Neem dan gerust contact met ons op voor hulp of meer informatie over stress en verslaving.