Pijnstillerverslaving

Een pijnstillerverslaving betekent dat je lichaam en/of geest afhankelijk wordt van medicatie om goed te kunnen functioneren. Dit kan ontstaan bij zowel lichte als zware pijnstillers, al verschilt het risico per soort.

In het begin gebruik je pijnstillers vaak waarvoor ze bedoeld zijn: het verlichten van pijn. Maar na verloop van tijd kan je lichaam wennen aan de stof. Je hebt dan meer nodig voor hetzelfde effect, of merkt dat je je zonder de medicatie niet goed voelt.

Er wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:

• lichamelijke afhankelijkheid: je lichaam raakt gewend aan de stof
• psychische afhankelijkheid: je voelt dat je het nodig hebt om je goed te voelen

Een pijnstillerverslaving ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Juist doordat het zo geleidelijk gaat, wordt het niet altijd meteen herkend.

Afhankelijkheid van pijnstillers ontstaat meestal wanneer gebruik langer aanhoudt of langzaam toeneemt. Wat begint als functioneel gebruik, kan verschuiven naar iets waar je steeds minder controle over hebt.

Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer:

• je pijnstillers langer gebruikt dan voorgeschreven
• je merkt dat dezelfde dosering minder goed werkt
• je zelf de dosering verhoogt
• je de medicatie ook gebruikt zonder directe pijnklacht

Daarnaast spelen persoonlijke factoren vaak een rol. Denk aan stress, slaapproblemen of onderliggende psychische klachten. In zulke gevallen kan een pijnstiller niet alleen fysieke pijn dempen, maar ook tijdelijk rust of verlichting geven, waardoor de kans op afhankelijkheid groter wordt.

Merk je dat jij of een van je naasten verslaafd aan pijnstiller is? Neem dan direct contact met ons op of bel naar 040-303 5023 voor meer informatie.

Niet alle pijnstillers hebben hetzelfde risico op verslaving. Het is daarom belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten.

Globaal zijn er drie groepen pijnstillers:

Paracetamol
Wordt veel gebruikt en geeft over het algemeen geen verslavingsrisico. Wel kan langdurig gebruik andere gezondheidsrisico’s hebben.

NSAID’s (zoals ibuprofen en diclofenac)
Deze worden vaak gebruikt bij ontstekingen en pijn. Ook hier is het risico op verslaving laag, maar langdurig gebruik kan wel andere klachten geven.

Opioïden (zoals tramadol, oxycodon en morfine)
Dit zijn sterke pijnstillers met een duidelijk risico op afhankelijkheid. Ze worden vaak voorgeschreven bij ernstige pijn, maar kunnen bij langer gebruik leiden tot tolerantie en verslaving.

Juist bij deze laatste groep ontstaat een pijnstillerverslaving het vaakst. Het effect is krachtig, maar daardoor ook moeilijker los te laten.

Een pijnstillerverslaving is niet altijd direct zichtbaar, maar er zijn vaak signalen die kunnen wijzen op afhankelijkheid. Het herkennen hiervan kan helpen om op tijd bij te sturen.

Veelvoorkomende signalen zijn:

• je gebruikt meer dan voorgeschreven of gepland
• stoppen of minderen lukt niet goed
• je bent veel bezig met je medicatie (denken, plannen, zorgen maken)
• je ervaart onrust of klachten wanneer je minder gebruikt
• je gebruikt pijnstillers ook zonder duidelijke pijn

Ook kan het zijn dat je omgeving veranderingen opmerkt, zoals prikkelbaarheid, vermoeidheid of terugtrekgedrag. Herken je deze signalen? Neem dan direct contact op met ons gespecialiseerde team voor meer informatie of hulp.

Afkicken van pijnstillers kan zowel lichamelijke als mentale reacties geven. Hoe dit verloopt, verschilt per persoon en per type pijnstiller.

Bij het stoppen kun je bijvoorbeeld last krijgen van slaapproblemen en onrust of spanning. Ook een toename van pijnklachten of somberheid en prikkelbaarheid zijn veelvoorkomende klachten.

Bij sterkere pijnstillers, zoals opioïden, kunnen deze klachten intensiever zijn. Daarom is het in sommige gevallen verstandig om dit onder begeleiding te doen.

Wat belangrijk is om te weten: afkickklachten zijn tijdelijk, maar kunnen wel invloed hebben op je motivatie om door te zetten.

Stoppen met pijnstillers lukt sommige mensen zelf, maar dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Zeker wanneer er sprake is van afhankelijkheid of onderliggende klachten, kan hulp het verschil maken.

Zelf stoppen kan een eerste stap zijn wanneer het gebruik nog relatief beperkt is, je controle ervaart over je gebruik en je geen zware klachten krijgt bij minderen.

Hulp kan passend zijn wanneer:

• stoppen steeds niet lukt
• je terugvalt in gebruik
• je klachten ervaart bij het minderen
• er meer speelt dan alleen het gebruik (zoals stress, trauma of somberheid)

Het inschakelen van hulp betekent niet dat het “ernstig genoeg” moet zijn. Juist vroegtijdig praten over je gebruik kan helpen om grotere problemen te voorkomen.

Een behandeling voor een pijnstillerverslaving richt zich niet alleen op het stoppen zelf, maar juist ook op wat daaronder ligt. Geen enkele situatie is hetzelfde, waardoor maatwerk belangrijk is.

Een traject kan bestaan uit:

• een intake en persoonlijke analyse
• begeleiding bij afbouwen of stoppen (detox)
• behandeling van onderliggende klachten
• opbouwen van nieuwe patronen en structuur

Binnen de behandeling wordt vaak gekeken naar de samenhang tussen gebruik en andere factoren, zoals stress, trauma of psychische klachten. Door deze mee te nemen, ontstaat er meer ruimte voor duurzaam herstel. We zijn immers ook al jarenlang gespecialiseerd in het behandelen van verslavingen met een dubbele diagnose.

Afhankelijk van jouw situatie kan de behandeling ambulant (thuis) plaatsvinden of in een klinische setting.

Twijfel je over je gebruik van pijnstillers of merk je dat stoppen lastig is? Neem dan gerust vrijblijvend contact op met ons gespecialiseerde team. Onze specialisten en ervaringsdeskundigen hebben al jarenlang ervaring met het behandelen van een verslaving aan pijnstillers. 

Je hoeft niet eerst zeker te weten of er sprake is van een verslaving. Juist bij twijfel kan een gesprek inzicht geven in je situatie en wat eventueel helpend kan zijn.

Samen kijken we naar wat bij jou past, van een eerste gesprek tot een behandeling op maat bij een pijnstillerverslaving.