Wat is GHB en wat doet het met je?

Vraag je je af wat GHB is, dan kan er meer meespelen dan alleen nieuwsgierigheid. Misschien gebruik je zelf en verschuift 'willen' steeds meer naar 'moeten'. Misschien zie je iemand steeds vaker naar een buisje grijpen. Bij GHB is het verschil flinterdun tussen een avondje uit en een levensgevaarlijke situatie. Je raakt bovendien relatief snel verslaafd. Weten wat GHB met je doet kan je helpen om op tijd op zoek te gaan naar hulp.

GHB staat voor gamma-hydroxyboterzuur, ook geschreven als gamma hydroxy butyraat. De stof komt van nature in kleine hoeveelheden in je hersenen voor en werkt daar kalmerend. Ooit was GHB een narcosemiddel, tot het vanwege de risico's uit de operatiekamer verdween en opdook in het uitgaansleven. Artsen schrijven het nu alleen nog voor bij de slaapstoornis narcolepsie, onder de naam natriumoxybaat.

Lichaamseigen is niet automatisch veilig

Dat GHB lichaamseigen is en als medicijn bestaat, kan de schijn wekken dat het veilig is om recreatief te gebruiken. Soms hoor je dit zelfs nog als een soort van geruststelling om het ook te proberen. Maar bij medisch gebruik liggen dosering, zuiverheid en productie vast; de GHB die als drug rondgaat, komt uit een illegaal lab. Producenten maken die van twee agressieve grondstoffen:

• GBL, een industrieel schoonmaakmiddel
• natronloog, beter bekend als gootsteenontstopper

Wat er uiteindelijk in zo'n buisje zit, weet je dus nooit precies. Als de verhoudingen niet goed zijn, kun je bijvoorbeeld wonden krijgen aan je mond, slokdarm of maag, doordat de GHB dan bijtend is. Of je krijgt iets binnen dat veel sterker is dan verwacht, waardoor je een overdosis kunt krijgen.

In Nederland valt GHB onder de Opiumwet en staat het sinds 2012 op Lijst I, de lijst met harddrugs. Bezit, handel en productie zijn daarmee strafbaar.

GHB herken je aan een heldere, licht stroperige vloeistof met een zoute of zeepachtige smaak. Kleur en geur heeft het niet, waardoor het in een drankje nauwelijks opvalt. Je komt GHB vrijwel altijd tegen in plastic buisjes van zo'n 5 milliliter, met een dopje dat als maatje dient. Vandaar dat een dosis GHB ook wel een dopje of buisje wordt genoemd. In het uitgaanscircuit draagt het allerlei bijnamen:

• G of G'tje
• buisje
• dopje
• Gerard

Soms wordt het ook vloeibare XTC genoemd, maar met XTC heeft GHB niets te maken.

GHB meng je meestal met frisdrank of sap om de zoute smaak weg te maskeren. Deze drug wordt gebruikt op feesten en festivals, vaak naast andere middelen, zoals XTC, coke of speed. Daarnaast is het populair op afterparty's, thuisfeestjes en tijdens chemsex.

Een dosis kan bestaan uit een dopje, maar een half of heel buisje komt ook voor. Sommigen gebruiken een injectiespuit zonder naald om de dosis af te meten. Het lijkt dan alsof je het gebruik gecontroleerd doet. De sterkte kan echter per buisje verschillen. Daarnaast zijn je gewicht, je maaginhoud, je tolerantie en zelfs je lichamelijke conditie van invloed op hoe sterk de GHB werkt. Door hetzelfde dopje dat je gisteren een fijne roes gaf, kan je vandaag out gaan. Een veilige dosis bestaat bij GHB dus niet.

Misbruik: GHB als rapedrug

Doordat GHB kleurloos, geurloos en zoutig is, kan het ongemerkt in je drankje gegooid worden om je te verdoven. GHB verdwijnt snel uit je lichaam. In je bloed is het vaak na enkele uren weg en in je urine meestal binnen ongeveer twaalf uur. Daardoor zijn dit soort gevallen van drogering, ook wel spiking genoemd, vaak lastig te bewijzen, ook omdat er vaak pas later aangifte van wordt gedaan.

Wat GHB met je doet, hangt sterk af van de dosis. Het versterkt je GABA-systeem, de natuurlijke rem van je hersenen, waardoor je je verdoofd en ontspannen voelt. Bij een lage dosis lijkt dat op een paar glazen alcohol. Veel voorkomende effecten zijn:

• een ontspannen, euforisch of opgewekt gevoel
• minder angst en spanning
• wegvallende remmingen
• meer zin in seks

Neem je iets meer, dan slaat dat prettige gevoel om. Je wordt slaperig, verward, misselijk of duizelig en soms raak je buiten bewustzijn. Juist doordat de eerste effecten fijn voelen, merk je vaak niet dat je over de grens gaat. De symptomen van GHB lopen daarom uiteen van een milde roes tot een levensbedreigende situatie.

Hoe snel werkt GHB?

GHB werkt snel: de eerste effecten voel je al na 5 tot 30 minuten. Toch kan het soms net te lang zijn, ook doordat je onder invloed geen goed tijdsbesef meer hebt. Als je twijfelt of het wel aanslaat en te snel een tweede dosis neemt, stapelt het zich op. Je kunt dan zomaar in een overdosis belanden.

Hoe lang werkt GHB?

De werking van GHB houdt daarna 1 tot 3 uur aan. Na die tijd ben je nog lang niet altijd nuchter: reageren en inschatten gaat nog uren slechter. Autorijden na GHB is dan ook gevaarlijk en strafbaar.

GHB laat zich ontzettend moeilijk doseren. Het gaat echt om hele kleine verschillen en zelfs als je nauwkeurig zou werken, zijn er allerlei externe factoren die de werking beïnvloeden. Ga je over die grens heen, dan raak je buiten bewustzijn. GHB dempt je centrale zenuwstelsel; bij hogere doses wordt ook je ademhalingscentrum onderdrukt. Je gaat trager en oppervlakkiger ademhalen en kunt in coma raken. In het ergste geval kun je overlijden.

Ben je bewusteloos, dan ben je bovendien overgeleverd aan je omgeving. Je kunt jezelf niet beschermen als mensen misbruik van je weerloze situatie willen maken. En daarnaast kun je stikken in je eigen braaksel als je op je rug ligt en door de GHB moet overgeven.

Alcohol, medicatie en GHB – riskante combinatie

Levensgevaarlijk wordt het vooral als je GHB mengt met andere dempende middelen, zoals alcohol of slaap- en kalmeringsmedicijnen. Die versterken elkaar: samen dempen ze je hersenen en ademhaling nog verder, waardoor je sneller out gaat.

Een overdosis GHB is altijd een medisch noodgeval. Bel dan direct 112.

Een GHB-verslaving is niet alleen geestelijk, maar ook lichamelijk en ontwikkelt zich relatief snel. Dat komt doordat je hersenen zich aanpassen aan de constante demping. Normaal regelen ze zelf de balans tussen rem en gas. Gebruik je vaak GHB? Dan neemt het middel een deel van dat remmen over en draaien je hersenen hun eigen dempende werking terug. Stop je dan ineens met GHB gebruiken, dan is er niets meer dat de boel afremt: je zenuwstelsel schiet door en een heftige ontwenning begint.

De rol van ontwenningsverschijnselen

Door de korte werking herdoseer je steeds opnieuw. Doordat er snel tolerantie optreedt, heb je ook steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Zo raak je relatief gauw afhankelijk, tot je elke paar uur, ook 's nachts, moet gebruiken om te zorgen dat je geen afkickverschijnselen krijgt. Na enkele weken dagelijks gebruik kun je al lichamelijk afhankelijk zijn. Je leven gaat dan draaien om het volgende buisje.

Ernstige problemen als je zomaar stopt

Bij een GHB-verslaving worden soms ook stimulerende middelen gebruikt zoals speed, om de verdoving te compenseren. Zo raak je steeds verder verstrikt. Afkicken van GHB kan ontzettend heftig zijn. Denk aan problemen als psychose, epileptische aanvallen, een delier, zeer hoge hartslag en bloeddruk en oververhitting.

Denk je erover om te stoppen na langdurig of intensief GHB-gebruik? Weet dan dat je voor vragen altijd ons team kunt bellen op 040-303 5023. We geven je persoonlijk advies en kunnen je ook alles vertellen over ons detoxprogramma.

Je kunt GHB gebruiken om iets te dempen: angst, spanning, somberheid of slecht slapen. Daar weer onder kan een probleem zitten dat die klachten veroorzaakt, zoals een trauma, burn-out, depressie, ADHD of een persoonlijkheidsstoornis zoals borderline. Dat vluchten in GHB werkt dan even, maar zodra de drug is uitgewerkt komen je klachten terug, soms zelfs heviger doordat drugs ook psychische klachten in de hand kan werken. Je kunt dan eerder geneigd zijn om weer te gebruiken en tegelijkertijd raak je ook verslaafd. Zo houden de verslaving en de klachten eronder elkaar in stand.

Daarom kijken we bij Connection SGGZ naar zowel de verslaving als eventuele onderliggende problemen. Wij zijn gespecialiseerd in het behandelen van dubbele diagnose, waarbij een verslaving samengaat met een psychische aandoening. Wil je hier meer over weten? Bel ons dan gerust eens op 040-303 5023. Samen bekijken we dan wat in jouw situatie het beste past.

Herken je jezelf in het bovenstaande of maak je je zorgen om iemand anders? Blijf er dan niet mee rondlopen, want juist bij GHB voorkomt vroeg ingrijpen een verergering. Wat niet iedereen weet, is dat onze afkickkliniek er ook is als je gewoon eens over je gebruik wilt praten of meer wilt weten over wat GHB precies is.