Xanax (alprazolam) | bijwerkingen en verslaving

Xanax is de merknaam van alprazolam. Alprazolam is de werkzame stof, net zoals paracetamol de werkzame stof is in Panadol. In de volksmond wordt vaak gesproken over “Xanax drugs”, omdat het middel ook buiten de medische context wordt gebruikt en verhandeld.

Alprazolam is een kalmeringsmiddel uit de groep benzodiazepinen dat je alleen met een recept van een arts krijgt. Je arts schrijft het altijd voor een korte periode voor bij angst, spanning en paniekaanvallen. Het middel werkt symptoombestrijdend en is zeer effectief om angst- en stressgerelateerde klachten tijdelijk te onderdrukken door kalmerend, rustgevend en ontspannend te werken.

Zowel Xanax (alprazolam) als diazepam behoren tot de benzodiazepinen, maar ze verschillen in werkingsduur en sterkte. Xanax werkt sneller en korter, terwijl diazepam langer in het lichaam actief blijft. Juist die snelle werking van Xanax maakt het middel gevoeliger voor afhankelijkheid. Doordat het effect snel opkomt en ook weer snel afneemt, voel je het verschil tussen wel en geen Xanax scherp.

Xanax is een geneesmiddel, maar omdat het je een roes kan geven en verslavend is, wordt het ook buiten de medische context als drug gebruikt. Xanax-pillen die je buiten de apotheek koopt, zijn soms namaak. Zulke pillen kunnen andere, sterkere benzodiazepinen bevatten. Er kan zelfs fentanyl inzitten, zonder dat je dat aan de tabletten ziet.

Xanax in Nederland

In Nederland valt alprazolam onder de Opiumwet en krijg je het alleen op recept. Als medicatie schrijft je arts het voor onder de merknaam Xanax of als tablet die gewoon de stofnaam alprazolam heeft; beide bevatten hetzelfde middel.

Alprazolam geeft vooral in de eerste week en bij langdurig gebruik bijwerkingen, zoals:

• slaperig en suf gevoel overdag
• verward gevoel
• afgevlakte emoties
• depressieve gevoelens
• problemen met je concentratie
• geheugenproblemen
• duizeligheid
• hoofdpijn
• huiduitslag

Deze bijwerkingen van Xanax kunnen in het begin mild lijken, maar nemen vaak toe bij langdurig gebruik of hogere doseringen. Omdat alprazolam je reactievermogen vertraagt, mag je na inname tijdelijk geen auto rijden; de bijsluiter vermeldt hoe lang.

Xanax en alcohol versterken elkaars werking. Beide middelen werken dempend op het centrale zenuwstelsel. Samen vergroot dit het risico op extreme sufheid, ademhalingsproblemen, black-outs en bewustzijnsverlies. Ook neemt de kans op ongelukken en overdosering sterk toe.

Overdosis Xanax en de signalen

Een overdosis Xanax herken je aan extreme sufheid, verwardheid, onduidelijk praten, een trage of oppervlakkige ademhaling en bewusteloosheid. Het risico is het grootst wanneer je Xanax combineert met alcohol, opioïden of andere kalmeringsmiddelen, of wanneer je een namaakpil gebruikt waarvan je niet weet wat erin zit.

De werking van Xanax (alprazolam) is gebaseerd op het versterken van de remmende werking van GABA in de hersenen. Hierdoor worden prikkels in het zenuwstelsel onderdrukt en nemen gevoelens van angst, spanning en onrust af. Die effecten van Xanax voel je als snelle rust en ontspanning en soms zelfs een lichte euforie.

Hoe snel en hoe lang werkt Xanax?

Het effect van een tablet merk je meestal binnen een half uur tot een uur. Een gewone tablet werkt 8 tot 12 uur, een retardtablet die de stof geleidelijk afgeeft 12 tot 24 uur. Daarna ebt de werking van Xanax weg en kan de spanning terugkomen, soms sterker dan daarvoor.

Xanax als medicatie bij paniekaanvallen

Je arts schrijft alprazolam voor bij een paniekstoornis, omdat het middel een paniekaanval snel dempt. Juist die snelle verlichting maakt het verleidelijk om voor de zekerheid een tablet te nemen vóór een spannend moment. Maar als de Xanax uitgewerkt is, kun je juist meer angst ervaren en kunnen er dus ook steeds meer momenten komen waarop je Xanax nodig denkt te hebben. Zo kan een middel voor noodgevallen ongemerkt een dagelijkse gewoonte worden.

Xanax als slaapmiddel

Xanax is een middel tegen angst en paniek; slaperigheid is een bijwerking. Gebruik je Xanax om te slapen, dan raak je snel gewend aan dat effect. Zodra je stopt, slaap je juist slechter dan voordat je begon.

Dosering van Xanax-pillen

Xanax-pillen zijn verkrijgbaar als tablet van 0,25, 0,5 en 1 mg en als retardtablet. Je arts bepaalt de dosering, begint meestal laag en schrijft het middel voor een zo kort mogelijke periode voor. Neem je zelf meer of vaker dan voorgeschreven, dan is dat een signaal dat je lichaam aan het middel gewend raakt.

Wanneer je dit medicijn langere tijd achter elkaar gebruikt, raakt je lichaam gewend aan het signaal dat het afgeeft. Als gevolg hiervan worden je GABA-receptoren minder gevoelig. Alprazolam is slechts bedoeld om gedurende een korte periode te gebruiken. Je lichaam bouwt tolerantie op en heeft steeds meer nodig heeft om hetzelfde effect te ervaren. Bij dagelijks gebruik begint die gewenning vaak al binnen 2 tot 4 weken. Zo kan er een verslavend patroon ontstaan.

Xanax is verslavend, zeker bij dagelijks of langdurig gebruik. Omdat alprazolam snel werkt en direct spanning vermindert, kan er zowel een lichamelijke als geestelijke afhankelijkheid ontstaan. Het kan zijn dat je Xanax dan niet alleen meer gebruikt tegen angst, maar ook om te ontspannen, te slapen of om moeilijke emoties te dempen. Zo kan er een medicijnverslaving ontstaan, ook als je ooit begon met een recept van je arts.

Signalen van een Xanax-verslaving

Deze signalen wijzen erop dat je afhankelijk aan het worden bent:

• je neemt een tablet extra zonder dat je arts dat weet
• je neemt alvast een tablet vóór een spannend moment
• je vraagt eerder een herhaalrecept aan dan afgesproken
• je wordt onrustig als je voorraad bijna op is
• je verzwijgt hoeveel je gebruikt
• eerdere pogingen om te stoppen liepen vast

Stoppen met Xanax kan ontwenningsklachten geven, vooral wanneer het gebruik langere tijd heeft geduurd. Veelvoorkomende afkickverschijnselen van Xanax zijn angst, onrust, slapeloosheid, trillen, zweten, hartkloppingen en in ernstige gevallen zelfs paniekaanvallen of epileptische aanvallen. Zelfstandig stoppen met Xanax is bij structureel gebruik daarom niet aan te raden en ook minderen kan ontwenning uitlokken. Bouw daarom altijd af onder medisch toezicht.

Met ons detoxprogramma bouw je de alprazolam stap voor stap af in een klinische setting. Een detox duurt meestal enkele weken; hoe snel je afbouwt, stemmen we af op wat jouw lichaam aankan. Na de detox werk je in de behandeling aan wat het gebruik mogelijk in stand hield, zoals angst, paniek of een trauma. In die combinatie van verslaving en psychische klachten, een dubbele diagnose, zijn wij gespecialiseerd.

De zorgverzekeraar vergoedt de kosten van je behandeling vanuit de basisverzekering. Onze wachttijden zijn kort en we doen er alles aan om die zo kort te houden.

Alprazolam geeft je voor een korte periode het gevoel van ontspanning, rust en kalmte. En daar zit hem ook precies het gevaar op een verslaving. Twijfel jij over jouw Xanax-gebruik? Bel ons op 040-303 5023 of vul je gegevens in op het contactformulier. Dan kijken we samen hoe je veilig kunt stoppen met Xanax.