Trauma

Sommige klachten beginnen niet bij de verslaving, maar bij ervaringen die je nog altijd met je meedraagt. Een trauma kan diep doorwerken in hoe je je voelt, reageert en omgaat met spanning. Het risico op verslaving kan groter worden als je bepaalde middelen of gedrag inzet om minder last te hebben van de klachten van een trauma. Andersom kan verslaving je klachten verergeren. Wij kunnen je helpen om de vicieuze cirkel te doorbreken, doordat we gespecialiseerd zijn in het behandelen van dubbeldiagnoses.

Wat is trauma?

Trauma ontstaat wanneer je een ingrijpende, overweldigende of ontwrichtende gebeurtenis meemaakt die je vervolgens niet goed kunt verwerken. Het gaat daarbij niet alleen om wat er is gebeurd, maar vooral om de impact die die ervaring nog steeds heeft op je lichaam, gedachten en emoties.

Verschillende oorzaken voor een trauma

Een traumatische ervaring kan bijvoorbeeld ontstaan na mishandeling, misbruik, verwaarlozing, een ongeluk, verlies, geweld of een onveilige thuissituatie. Soms gaat het om één heftige gebeurtenis. Soms ontstaat trauma juist door langdurige stress of herhaalde ervaringen, zoals opgroeien in onveiligheid of leven in voortdurende spanning.

Onzichtbaar leed

Niet iedereen reageert op dezelfde manier op trauma. Waar de één een traumatische gebeurtenis goed kan verwerken, lukt het de andere niet. Een trauma is ook niet altijd direct zichtbaar voor de buitenwereld. Iemand kan ogenschijnlijk gewoon functioneren, terwijl er van binnen veel onrust, angst of uitputting speelt.

Onbegrip vanuit je omgeving

Trauma kan ook lange tijd onder de oppervlakte blijven. Klachten worden dan niet altijd meteen herkend als gevolg van wat iemand heeft meegemaakt. Dat kan het lastig maken om te begrijpen waar bepaald gedrag, overlevingsreacties of middelengebruik vandaan komen.

Een trauma verwerken

Trauma verwerken betekent dat de ingrijpende ervaring stap voor stap een plek krijgt, zodat die minder sterk je dagelijks leven blijft beïnvloeden. Ons doel is niet dat je vergeet wat er is gebeurd, maar om ervoor te zorgen dat je herinneringen, gevoelens en lichamelijke reacties minder ontregelend worden. Wil je meer weten over onze werkwijze? Bel ons dan gerust op 040-303 5023.

Inzicht in je reacties kan helpen 

Bij traumaverwerking leer je beter begrijpen wat de ervaring met jou heeft gedaan. Ook ontstaat er meer inzicht in patronen, triggers en reacties. Denk aan schrikreacties, vermijding, spanning, wantrouwen of de neiging om gevoelens weg te drukken. Dat inzicht kan helpen om anders om te gaan met moeilijke momenten.

Ups en downs tijdens het verwerkingsproces

Trauma verwerken is meestal geen rechte stijgende lijn. Sommige periodes kunnen rustiger voelen, terwijl oude klachten op andere momenten juist weer opspelen. Dat kan voor verwarring zorgen. Je denkt soms terug bij af te zijn, terwijl verwerking in de praktijk vaak met ups en downs verloopt. Ons team van zorgprofessionals, waaronder een aantal ervaringsdeskundigen, staat klaar om jou zorg te bieden die past bij jouw behoeften. Heb je hierover vragen? Bel ons gerust op 040-303 5023.

Aandacht voor onderliggende problemen

Goede traumaverwerking vraagt vaak om een aanpak die past bij je situatie. Zeker wanneer er ook sprake is van verslaving, psychische klachten of problemen in relaties en dagelijks functioneren. Daarom kijken we niet alleen naar het zichtbare gedrag, maar ook naar wat daaronder ligt.

Traumasymptomen

Trauma kan zich op veel verschillende manieren uiten. Je kunt bijvoorbeeld vooral emotionele klachten hebben of je hebt juist last van lichamelijke spanning of onrust. Ook komt het vaak voor dat je niet direct doorhebt dat bepaalde klachten samenhangen met trauma.

Veelvoorkomende traumasymptomen zijn:

• herbelevingen of opdringende herinneringen
• schrikachtigheid en verhoogde waakzaamheid
• slaapproblemen of nachtmerries
• prikkelbaarheid of woede-uitbarstingen
• concentratieproblemen
• somberheid, angst of innerlijke onrust
• vermijding van situaties, gevoelens of herinneringen
• moeite met vertrouwen of verbinding met anderen
• emotionele afvlakking of juist snel overspoeld raken

Een van de kenmerken van de indirecte symptomen van trauma is een verhoogde gevoeligheid voor verslavende middelen. Dat komt doordat je klachten lijken te verdwijnen als je onder invloed bent of aan het gokken of gamen bent. Herken je dit bij jezelf of zie je een opeenstapeling van bovenstaande symptomen terug in jezelf of in een naaste? Je mag ons ook bellen op 040-303 5023 om hierover te praten. Ook als je twijfelt.

Lichamelijke symptomen trauma

Trauma is niet alleen iets mentaals. Het lichaam kan langdurig in een staat van stress of paraatheid blijven staan. Daardoor kunnen ook lichamelijke symptomen ontstaan, soms zonder dat direct duidelijk is waar die vandaan komen.

Lichamelijke symptomen van trauma kunnen onder andere zijn:

• hoge spierspanning
• hartkloppingen
• benauwdheid of een opgejaagd gevoel
• hoofdpijn
• buikklachten
• vermoeidheid of uitputting
• slecht slapen
• trillen of zweten
• snel schrikken
• een constant gevoel van onrust in het lichaam

Juist omdat deze klachten zo lichamelijk voelbaar zijn, denken mensen soms eerder aan stress, overbelasting of een andere oorzaak. Toch kan een onverwerkt trauma hier een belangrijke rol in spelen.

Onverwerkt trauma

Onverwerkt trauma kan ervoor zorgen dat je in het dagelijks leven vastloopt, zonder precies te begrijpen waarom. De traumatische ervaring is dan niet goed verwerkt en blijft op de achtergrond invloed uitoefenen op je emoties, gedrag, relaties en zelfbeeld.

Symptomen van onverwerkt trauma

Symptomen van onverwerkt trauma kunnen zich uiten in terugkerende spanning, vermijding, controlebehoefte, emotionele ontregeling of een voortdurend gevoel van onveiligheid. Ook kunnen schaamte, schuldgevoel, een negatief zelfbeeld en moeite met grenzen veel voorkomen.

De signalen zijn uiteenlopend

Sommige mensen raken afgesloten van hun gevoel. Anderen worden sneller overspoeld door emoties of zoeken voortdurend afleiding om maar niet stil te hoeven staan bij wat er van binnen speelt. Onverwerkt trauma kan zich daardoor op heel verschillende manieren laten zien.

Ook terugkerende patronen kunnen wijzen op onverwerkt trauma:

• steeds over je eigen grenzen heen gaan
• moeite hebben met rust of stilte
• jezelf verdoven met alcohol, drugs of medicatie
• vastlopen in relaties
• sterke behoefte aan controle
• jezelf wegcijferen of juist snel in conflict raken
• terugkerende angst, paniek of somberheid

Dat betekent niet dat al deze klachten altijd op trauma wijzen. Wel kan het helpend zijn om verder te kijken wanneer klachten blijven terugkomen of wanneer middelengebruik een manier is geworden om ermee om te gaan. Tijdens een intakegesprek kijken we daarom of je symptomen vertoont van een onverwerkt trauma. 

We kunnen ons voorstellen dat een intake voor jou nog net een stap te ver is. Daarom mag je ons ook gerust bellen op 040-303 5023 als je vragen hebt of je zorgen wilt delen. Dat mag ook als het niet om jezelf gaat, maar om een naaste.

Trauma en verslaving – hoe ze elkaar beïnvloeden

Trauma en verslaving hangen vaak met elkaar samen. Voor sommige mensen begint het middelengebruik als een manier om spanning, angst, onrust, herinneringen of leegte tijdelijk te dempen. Alcohol, drugs of medicatie kunnen dan voelen als een snelle uitweg uit iets wat van binnen moeilijk te verdragen is.

Geen oplossing voor de lange termijn

Op korte termijn lijkt dat soms te helpen. Je voelt je rustiger, verdoofd of even minder overspoeld. Maar op de langere termijn raakt die oplossing vaak juist onderdeel van het probleem. De onderliggende pijn blijft bestaan, terwijl er ondertussen ook afhankelijkheid of verslavingsgedrag ontstaat.

Hoe trauma en verslaving elkaar in stand houden

Andersom kan verslaving traumaklachten ook verergeren. Middelengebruik ontregelt het lichaam en de geest, vergroot vaak de emotionele instabiliteit en kan zorgen voor nieuwe problemen zoals schaamte, conflicten, verlies of onveilige situaties. Zo kunnen trauma en verslaving elkaar in stand houden en versterken.

Waarom de dubbeldiagnose trauma en verslaving complex is

Daarom kijken we bij deze combinatie niet alleen naar de verslaving. Wanneer trauma de drijvende kracht achter jouw gebruik is, blijft de kans op terugval vaak groter als je alleen het middelengebruik aanpakt. Tegelijk vraagt trauma behandelen ook om zorgvuldigheid wanneer je nog middenin actief gebruik zit of kwetsbaar bent voor terugval. Zou je bijvoorbeeld cold turkey stoppen met het middel, dan kun je overspoeld raken door de negatieve impact van het trauma. 

Aandacht voor het trauma en de verslaving

Bij trauma en verslaving is vaak sprake van een dubbele diagnose. Dat vraagt om een passende behandeling waarin we aandacht hebben voor beide kanten van het probleem: het gebruik én de onderliggende psychische klachten. Alleen dan ontstaat er meer ruimte voor duurzaam herstel.

Hulp bij trauma en verslaving

Hulp bij trauma en verslaving begint vaak met erkenning dat beide problemen aandacht nodig hebben. Niet alleen het middelengebruik, maar ook de ervaringen, klachten en overlevingsmechanismen die daaronder kunnen liggen.

Onze ervaring met behandeling van dubbeldiagnoses

Bij Connection SGGZ hebben wij veel ervaring met dubbele diagnoses: de behandeling van verslaving in combinatie met onderliggende psychische problematiek, zoals trauma. Dat is belangrijk, omdat deze combinatie van bijvoorbeeld trauma en verslaving meestal om een andere aanpak vraagt dan wanneer alleen naar het probleemgebruik of -gedrag wordt gekeken.

Trauma – onze behandeling

Traumabehandeling is altijd maatwerk. Wij kijken naar jouw situatie, klachten, gebruikspatroon en draagkracht. Ook is het belangrijk om eerst voldoende stabiliteit en veiligheid te creëren, zodat er ruimte ontstaat om zorgvuldig aan een duurzaam herstel te werken. Al deze voorwaarden vind je terug in onze afkickkliniek.

Handvatten om met triggers om te gaan

Wanneer er bij jou sprake is van trauma en verslaving, kan de behandeling zich bijvoorbeeld richten op het doorbreken van middelengebruik of verslavingsgedrag en het leren herkennen van triggers en patronen. Ook het opbouwen van veiligheid en het reguleren van je gevoelens en emoties, het behandelen van traumaklachten en het versterken van herstel in het dagelijks leven kunnen centraal staan.

Ambulante of klinische zorg

Soms past ambulante hulp het beste. In andere situaties kan een opname in een kliniek helpend zijn, bijvoorbeeld wanneer je klachten en gebruik elkaar sterk versterken of wanneer je thuis onvoldoende rust en veiligheid ervaart. Welke vorm bij jou past, hangt af van de ernst van de klachten en je persoonlijke situatie.

Bel ons voor persoonlijk advies

Het belangrijkste is dat je hier niet alleen mee hoeft rond te lopen. Twijfel je of trauma een rol speelt in je gebruik? Of merk je dat middelen je helpen om gevoelens, spanning of herinneringen te onderdrukken? Bel ons dan op 040-303 5023. Een eerste gesprek kan al helpen om meer inzicht te krijgen in wat er speelt en welke hulp aansluit bij jouw zorgbehoeften. We bieden een luisterend oor en persoonlijk advies als je meer wilt weten over trauma, verslaving of je mentale gezondheid in het algemeen.

Hulp die past bij wat er onder de oppervlakte speelt

Trauma en verslaving zijn allebei ingrijpend. Zeker in combinatie kunnen ze je dagelijks leven steeds kleiner maken. Juist daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen het zichtbare gedrag en ook aandacht te hebben voor wat daaronder meespeelt.

Bij Connection SGGZ kun je terecht voor hulp bij verslaving en onderliggende psychische problematiek, zoals trauma. Samen kijken we naar jouw situatie, klachten en wat op dit moment helpend kan zijn bij jouw situatie met trauma en verslaving.