Alcoholgebruik is in Nederland heel normaal. Veel mensen drinken af en toe een glas bij het eten, een borrel of een feestje. Tegelijk kan alcoholgebruik ongemerkt verschuiven naar alcoholmisbruik. Het verschil is niet altijd direct duidelijk. Door hier meer inzicht in te krijgen, kun je beter herkennen wanneer alcoholgebruik mogelijk problematisch wordt – bij jezelf of bij iemand in je omgeving.
Alcoholgebruik en alcoholmisbruik
Wat is alcoholgebruik?
Alcoholgebruik betekent simpelweg dat iemand alcohol drinkt. Voor veel mensen blijft dit beperkt tot af en toe een glas. In die situatie hoeft alcoholgebruik niet direct problemen te geven.
Toch verschilt het per persoon hoeveel alcohol iemand aankan. Factoren zoals lichaamsgewicht, gezondheid, stress en gewoontes spelen hierbij een rol. Wat voor de één onschuldig lijkt, kan voor een ander sneller risicovol worden.
In Nederland gelden richtlijnen voor verantwoord alcoholgebruik. Voor volwassenen wordt vaak geadviseerd om niet meer dan één glas alcohol per dag te drinken en ook regelmatig dagen zonder alcohol in te plannen. Deze richtlijnen helpen om gezondheidsrisico’s te beperken.
Wanneer wordt alcoholgebruik problematisch?
Alcoholgebruik kan geleidelijk veranderen. Wat begint als sociaal drinken, kan in sommige situaties uitgroeien tot een patroon dat minder vrijblijvend voelt.
Signalen dat alcoholgebruik mogelijk problematisch wordt, zijn bijvoorbeeld:
- vaker of meer drinken dan je van plan was
- alcohol nodig hebben om te ontspannen
- doordeweeks steeds vaker drinken
- opmerkingen van anderen over je drinkgedrag
- moeite hebben om een dag over te slaan
Problematisch alcoholgebruik betekent niet automatisch dat er sprake is van alcoholmisbruik of een verslaving. Wel kan het een belangrijk waarschuwingssignaal zijn.
Waarom Connection SGGZ Verslavingszorg?
- Vergoed door zorgverzekeraar
- Privé betalen ook mogelijk
- Snel starten
- Specialistisch, persoonlijk en ervaringsdeskundig
- Bewezen effectieve behandelingen
- Inclusief een nazorgtraject op maat
- Familiebijeenkomst
- In Nederland en Zuid-Afrika
Wat is alcoholmisbruik?
Van alcoholmisbruik is sprake wanneer iemand blijft drinken ondanks negatieve gevolgen voor gezondheid, werk, relaties of dagelijks functioneren. Het alcoholgebruik krijgt dan een meer dwingend karakter.
Bij alcoholmisbruik zie je vaak dat iemand:
- de controle over het drinken verliest
- risico’s neemt onder invloed
- problemen ervaart door alcoholgebruik
- toch blijft drinken ondanks die problemen
Alcoholmisbruik zit vaak in het gebied tussen sociaal alcoholgebruik en een alcoholverslaving. Het is een fase waarin tijdig stilstaan bij het drinkgedrag veel verschil kan maken.
Signalen van alcoholmisbruik herkennen
Alcoholmisbruik kan zich op verschillende manieren uiten. Niet iedereen herkent de signalen direct bij zichzelf.
Veelvoorkomende signalen van alcoholmisbruik zijn:
Gedrag en gewoontes
- stiekem drinken of het gebruik bagatelliseren
- smoesjes maken om te kunnen drinken
- prikkelbaarheid of onrust zonder alcohol
Lichamelijke signalen
- slechter slapen
- vermoeidheid of concentratieproblemen
- vaker last van een kater
Sociale gevolgen
- spanningen in relaties
- verminderde prestaties op werk of studie
- minder interesse in activiteiten zonder alcohol
Hoe meer van deze signalen aanwezig zijn, hoe groter de kans dat alcoholmisbruik een rol speelt.
Ik wil hulp
Alcoholmisbruik of alcoholverslaving: wat is het verschil?
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een belangrijk verschil.
Alcoholmisbruik betekent dat iemand problematisch drinkt en negatieve gevolgen ervaart, maar mogelijk nog enige controle heeft over het gebruik.
Alcoholverslaving gaat een stap verder. Dan is er meestal sprake van:
- sterke drang (craving) naar alcohol
- tolerantie (steeds meer nodig hebben)
- ontwenningsverschijnselen bij stoppen
- verlies van controle over het drinken
Alcoholmisbruik kan overgaan in een alcoholverslaving, maar dat hoeft niet altijd. Juist in een eerder stadium stilstaan bij alcoholgebruik kan helpen om verdere escalatie te voorkomen.
Bel ons, wij helpen
Twijfel over je alcoholgebruik?
Twijfelen over je eigen alcoholgebruik of dat van iemand in je omgeving komt vaker voor dan je misschien denkt. Je hoeft niet te wachten tot er sprake is van een ernstige alcoholverslaving om hierover in gesprek te gaan.
Bij Connection SGGZ kun je ook contact opnemen als je nog zoekende bent of gewoon eens wilt sparren over je alcoholgebruik of alcoholmisbruik. Samen kijken we rustig naar je situatie en wat passend kan zijn – zonder oordeel en in jouw tempo.