Is lorazepam verslavend?

Is lorazepam verslavend? Deze vraag komt soms pas bij je op als je al een aantal herhaalrecepten verder bent. Je merkt bijvoorbeeld dat je zonder medicatie onrustig of kribbig wordt. Of je merkt dat je oorspronkelijke klachten versterkt terugkeren en dat je gestrest raakt zodra je voorraad opraakt. Dit zijn tekenen dat je zenuwstelsel zich aanpast aan de lorazepam en dat je hersenen gewend raken aan de werking. Hoe langer je dit middel gebruikt, hoe zwaarder het afbouwen kan worden.

Lorazepam hoort bij de benzodiazepinen, een groep kalmerende medicijnen die in de jaren zestig gold als hét farmaceutische wonder. Diazepam (ook wel Valium), oxazepam, temazepam, lorazepam en andere benzodiazepinen werden voorgeschreven voor vrijwel alles wat met angst of slapeloosheid te maken had. In de jaren zeventig waren het de meest voorgeschreven medicijnen ter wereld. Pas later werd duidelijk dat ze tot verslaving kunnen leiden.

Lorazepam is verslavend en sneller dan je denkt

Je krijgt lorazepam meestal voorgeschreven bij slaapproblemen, nervositeit, angststoornissen, paniekaanvallen, epilepsie of bij het ontwennen van alcohol. Inmiddels weten we dat het middel gemakkelijk kan leiden tot medicijnverslaving. Daarom is het bedoeld voor kortdurend gebruik. Denk aan hooguit enkele weken om bijvoorbeeld een moeilijke periode door te komen. 

Merk je dat stoppen op eigen kracht lastig is, dan kun je ons bellen op 040-303 5023. Door naar jouw verhaal te luisteren, kunnen we je persoonlijk advies geven waarin jouw persoonlijke situatie centraal staat.

Lorazepam versterkt de werking van GABA, de stof die je zenuwstelsel afremt. Daardoor zakt de spanning, ontspannen je spieren en word je slaperig. Het middel werkt 8 tot 12 uur. Dat is korter dan diazepam en langer dan midazolam. Dat betekent ook dat de onrust in je lichaam en geest daarna weer terugkeert en je lichaam om een volgende dosis vraagt.

Je hersenen merken de remming die de lorazepam geeft en proberen de oude balans te herstellen door harder te gaan werken: de GABA-receptoren reageren daardoor minder gevoelig en de prikkelende systemen worden juist actiever. Deze aanpassingen beginnen al binnen 2 tot 4 weken dagelijks gebruik.

Meer medicatie en toch minder effect

Dat verklaart twee dingen tegelijk. Dezelfde dosis doet steeds minder, waardoor je meer nodig hebt voor hetzelfde effect. En zodra de lorazepam uitwerkt, blijft die opgevoerde prikkeling over, maar dan zonder de rem van lorazepam. Hierdoor voel je je onrustiger dan vóór je begon. Omdat lorazepam snel werkt en de werking binnen een aantal uren wegebt, voel je dat verschil scherp. Dat maakt de volgende tablet aantrekkelijk.

Het rebound-effect bij lorazepam

Rebound betekent dat je oorspronkelijke klachten sterker terugkomen dan ze waren voordat je begon. Bij lorazepam gaat het meestal om angst, spanning en slapeloosheid. Twee dingen versterken elkaar daarbij: het middel onderdrukte de klacht en die onderdrukking valt weg, terwijl je zenuwstelsel tegelijk overprikkeld is geraakt door de aanpassingen van je hersenen.

Vicieuze cirkel

Rebound is tijdelijk en trekt weg naarmate je hersenen hun eigen rem terugvinden. Toch is dit het moment waarop veel mensen opnieuw een dosis innemen, omdat je oorspronkelijke klacht heftiger voelt dan ooit. Precies zo kan een medicijnverslaving zichzelf in stand houden.

De bijwerkingen van lorazepam merk je vooral aan je alertheid en je motoriek. Veelvoorkomend zijn:

• sufheid en slaperigheid overdag
• duizeligheid en een verminderd evenwicht 
• spierverslapping 
• trager reageren 
• problemen met je concentratie en geheugen
• emotionele afvlakking

Deze klachten zijn het sterkst in de eerste uren na inname en bij een hogere dosis.

Bijwerkingen lorazepam bij langdurig gebruik

Bij langdurig gebruik hebben de lorazepam-bijwerkingen steeds meer invloed op je dagelijkse leven. Denk aan slechtere studieresultaten of fouten maken op je werk of het risico op vallen en jezelf daardoor bezeren. Ook voor je omgeving kunnen de bijwerkingen van lorazepam hun tol eisen. Stress-prikkels komen weliswaar verminderd bij je binnen, maar ook leuke dingen doen je niets meer. Je raakt onverschillig en hebt geen behoefte meer om iets te ondernemen.

Wat je geheugen en je concentratie inleveren, herstelt vaak maar gedeeltelijk zolang je blijft slikken.

Lorazepam en je rijvaardigheid

Lorazepam vertraagt je reactietijd en vermindert je inschattingsvermogen, ook als je je helder voelt. Daarom mag je vaak geen voertuig of machines besturen als je het middel hebt genomen. Check de bijsluiter voor de exacte tijden. 

Gebruik je lorazepam dagelijks, dan kan je rijgeschiktheid in bepaalde gevallen helemaal komen te vervallen. Je geeft het middel dan ook op bij je Gezondheidsverklaring aan het CBR.

Slik je lorazepam, dan heb je steeds meer nodig om hetzelfde gewenste effect te bereiken. Je hebt bijvoorbeeld een steeds hogere dosis nodig om je angst- en paniekaanvallen te onderdrukken of in slaap te komen. Als je de oorzaak niet aanpakt, blijven je klachten ook terugkeren, waardoor je geneigd kunt zijn om door te gaan met de medicatie. 

Neerwaartse spiraal

Uiteindelijk kom je in een neerwaartse spiraal terecht. Het is dan soms niet meer duidelijk of je de lorazepam nu gebruikt om je klachten te onderdrukken of dat de klachten juist veroorzaakt worden door de lorazepam.

Gewenning ontstaat vaak al na 2 tot 4 weken dagelijks gebruik. Je merkt bijvoorbeeld dat je zenuwachtig wordt als je door je voorraad heen raakt of geen lorazepam kunt innemen terwijl je dat wel wilt. Andere signalen zijn:

• je neemt een tablet extra zonder dat een arts dat weet
• je neemt alvast een tablet vóór een spannend moment 
• je vraagt eerder een herhaalrecept aan dan afgesproken
• je zorgt dat er altijd een voorraad in huis is
• je vermijdt situaties waarin lorazepam innemen lastig is
• je verzwijgt hoeveel je gebruikt tegenover mensen om je heen
• eerdere pogingen om te stoppen liepen vast 
• je gaat door terwijl je de nadelen allang ziet
• je krijgt een kort lontje en hebt last van stemmingswisselingen

Herken je jezelf hierin en wil je erover praten, bel ons dan gerust op 040-303 5023. Ons team, waaronder een aantal ervaringsdeskundigen, biedt een luisterend oor en kan je persoonlijk advies geven.

Is lorazepam verslavend voor iedereen?

Lorazepam is een effectief kalmeringsmiddel en bij kortdurend gebruik, onder controle van je arts, is het risico beperkt. Zodra je het langer dan een paar weken dagelijks gebruikt, stijgt de kans op afhankelijkheid fors, ongeacht je leeftijd of karakter.

Welke afkickverschijnselen lorazepam geeft, hangt af van de dosis en hoelang je het middel gebruikt. De meest voorkomende zijn:

• hevige angst en paniek, vaak sterker dan vóór het gebruik (rebound-effect)
• slapeloosheid en levendige nachtmerries
• trillen, zweten en hartkloppingen
• misselijkheid, hoofdpijn en spierpijn
• overgevoeligheid voor licht, geluid en aanraking
• het gevoel vervreemd te zijn van jezelf of je omgeving

In één keer stoppen met lorazepam is niet alleen zwaar, het is medisch riskant. Bij het plotseling wegvallen van een hoge dosis loop je risico op epileptische insulten, een delier of een lorazepam-psychose. Dat komt door dezelfde aanpassing die ervoor zorgt dat je oorspronkelijke klachten versterkt terugkeren als je stopt met innemen: doordat de rem van lorazepam in één keer wegvalt, draait je zenuwstelsel op volle toeren en kan er een soort kortsluiting in je hersenen ontstaan. Combineer je lorazepam met alcohol, dan is dat risico nog groter: benzo's en alcohol samen belasten je ademhaling en je lever tegelijk.

De heftigste klachten spelen meestal in de eerste 2 tot 4 weken na elke verlaging van de dosering. Daarna nemen ze af, maar angst, slaapproblemen en prikkelbaarheid kunnen in mildere vorm nog maanden opspelen. Dat hoort bij het herstelproces: je zenuwstelsel heeft simpelweg tijd nodig om de oude balans in je hersenen terug te vinden, die er was voordat je verslaafd raakte aan de lorazepam.

Je bent aan lorazepam begonnen doordat een arts het voorschreef voor een medische klacht. Wanneer je de controle verliest over je gebruik kan het extra moeilijk zijn om contact met ons op te nemen. Wellicht klinkt een afkickkliniek zwaar en twijfel je of jouw situatie daar wel thuishoort. Weet dan dat we er ook zijn voor vragen of als je over je lorazepamgebruik wilt praten. 

Juist bij twijfel kan het goed zijn om professioneel advies in te winnen waarmee je je volgende stap kunt bepalen. Bel ons dan ook gerust op 040-303 5023 of vul je gegevens digitaal in op het contactformulier onderaan de pagina. We nemen dan binnen een werkdag contact met je op.

Wil je stoppen met lorazepam, dan begint ons programma met een gecontroleerde afbouw onder medisch toezicht: de detox. Je bent dan in goede handen als de afkickverschijnselen van lorazepam heftig worden. Hoe snel je afbouwt, bepalen we samen en stellen we bij op wat jouw lichaam aankan. Dit hangt van diverse factoren af die we vooraf met elkaar bespreken. Na de detox kun je starten met de eigenlijke behandeling.

Een behandeling voor een lorazepamverslaving sluiten we altijd aan op wat jij nodig hebt. Zo bekijken we al tijdens het intakegesprek of er bij jou meer speelt wat je gebruik in stand houdt. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van een trauma, een depressie of van de klachten die ADHD, autisme of een persoonlijkheidsprobleem zoals borderline met zich meebrengen. Lorazepam kan dan helpen om die klachten te verminderen, terwijl de oorzaak blijft bestaan. Zo ga je door met een middel dat juist voor korte periodes bedoeld is.

Verslaving en psychische klachten samen

Door ook aandacht te hebben voor jouw mentale gezondheid, werken we samen aan een duurzaam herstel. Bij Connection SGGZ zijn we gespecialiseerd in dubbeldiagnose, waarbij we de verslaving en psychische aandoening in samenhang behandelen.

Speelt lorazepam een grotere rol in je dag dan je zou willen en wil je hulp? Bel ons op 040-303 5023. We kijken samen hoe we je het beste kunnen helpen als je merkt dat lorazepam verslavend is.